اسكندريه و دمياط را متصرف شدند در آن دو شهر و در همهء روستاها خطبه به نام المستضر باللّه را قطع كردند و با خليفهء بغداد باب مكاتبت گشودند و مردم از قاهره به اطراف گريختند .
ناصر الدوله و تركان با المستنصر باللّه مصالحه كردند و به قاهره در آمدند . ناصر الدوله زمام همهء كارهاى خليفه را بر دست گرفت چنان كه خليفه را هيچ اختيارى نماند . ناصر الدوله از مادر خليفه مبلغ پنجاه هزار دينار بستد . فرزندان و بسيارى از افراد خانوادهاش به ديگر شهرها رفتند .
المستنصر باللّه از راه توطئه وارد شد و سران ترك را چنين القاء نمود كه ناصر الدوله قصد آن دارد كه دعوت ديگرگون كند . آنان خشمگين شدند و به خانهاش رفتند . او كه خود را در نهايت امان مىپنداشت ، نزد آنان آمد . تركان نيز شمشير در او نهادند سپس سرش را بريدند و آنگاه به خانهء برادرش رفتند . سر او را نيز بريدند و دو سر را نزد المستنصر باللّه آوردند . اين واقعه در سال 465 بود . پس از قتل ناصر الدوله الدگز [ 1 ] بر آنان امير شد و به كارهاى دولت پرداخت .
استيلاء بدر الجمالى بر دولت
اصل اين بدر از ارمنستان بود و او از بر كشيدگان دولت و از موالى آن در مصر بود .
پيش از اين حاجب امير دمشق بود . امير دمشق چون مردى كار دانش يافت امور بيرون از دربار خود را نيز به او سپرد . چون امير دمشق بمرد او تا رسيدن امير جديد - ابن منير - امور شهر را اداره كرد . آنگاه به مصر باز گشت و همچنان در اين شهر و آن شهر به رتق و فتق امور مىپرداخت تا به امارت عكا رسيد در اين مقام لياقت و كاردانى بسيار از او آشكار شد .
وقتى تركان بر المستنصر باللّه مستولى شدند و فساد و فشار در همه جا شايع گرديد بدر جمالى كه به آستان خليفه تقرب يافته بود او از خواست كه براى مقابله با سرداران مصر كه قصد تجاوز از حد خويش دارند سپاهى ترتيب دهد . مستنصر نيز به دو اجازت داد ، بدر از عكا با ده كشتى و سپاهى گران از جنگجويان ارمنى به راه افتاد و به مصر رسيد و نزد خليفه حاضر آمد . خليفه نيز او را بر هر چه آن سوى ديار اوست ولايت داد و به جاى طوق گردنبندى همه گوهر به گردنش انداخت و او را السيد الاجل امير الجيوش لقب داد .
بدر الجمالى حكومت دمشق را نيز خواستار گرديد و مناصبى چون كافل « قضاة المسلمين » و داعى « دعاة المؤمنين » بر آن در افزود و خليفه همهء اين شروط را بپذيرفت و مقام قاضى القضاتى و داعى الدعاتى را به دو داد . بدر الجمالى به مذهب اماميه سخت پايبند بود .
زمام كارها را به دست گرفت و كوشيد تا آب رفته به جوى باز آرد هر چه عمال نواحى به
هامش
[ ( 1 ) ] الذكر .