كشته شدن ناصر الدوله [ ابو على حسن ] بن حمدان در مصر
مادر المستنصر باللّه [ علوى ] در دولت پسر چيرگى داشت . وزراء را او انتخاب مىكرد و حكام را او برمىگزيد . المستنصر باللّه تا در برابر دسايس تركان خود را نيرومند سازد بر شمار بردگان در افزود ، مادر المستنصر باللّه از هر كس كه بيمناك مىشد پسر را عليه او بر مىانگيخت او هم فرمان قتلش را مىداد .
او نخست ابو نصر [ 1 ] [ صدقة بن يوسف ] الفلاحى را به وزارت برگزيد . سپس از او بيمناك شد و دستگيرش كرد و به قتل آورد . پس از او ابو البركات حسن بن محمد وزارت يافت ولى او نيز معزول گرديد و ابو محمد اليازورى از مردم قريهء يازور [ 2 ] از قراء رمله كار وزارت را به دست گرفت . او نيز كشته شد . و پس از او ابو عبد اللّه حسين بن - البابلى وزارت يافت .
در زمان او كار دولت نابسامان گرديد . ناصر الدولة بن حمدان تركان را عليه بردگان تحريك مىكرد و كتاميان و مصامده نيز به آنها رغبت داششتند . چون كار به صف آرايى كشيد ، به بردگان جماعاتى از مردم قاهر پيوستند چنان كه شمارشان به پنجاه هزار تن رسيد و تركان شش هزار تن بودند . تركان شكايت به المستنصر باللّه بردند ولى او گوش به حرفشان فرا - نداد . آنان نيز به قصد مبارزه با رقباى خود بيرون آمدند و در كوم الريش با هم رو به رو شدند . تركان در جايى كمين گرفتند و چون با بردگان رو برو شدند بگريختند به ناگاه آنها كه كمين گرفته بودند بيرون آمدند و كوس بزدند و در بوقها دميدند . بردگان پنداشتند كه اين مستنصر است و عليه آنان توطئه چيده است ، پس منهزم شدند . در اين هزيمت قريب چهل هزار تن از آنها غرقه گشتند و يا طعمهء تيغ هلاك شدند .
تركان نيرومند شدند و بر همهء امور دولت غلبه يافتند و بر مواجب خود در افزودند و خزاين خالى گرديد و اوضاع پريشان گشت .
سپاهيان كه در شام بودند يا در جاى ديگر همه به صعيد آمدند و با بردگان دست وفاق دادند و شمارشان به پانزده هزار تن رسيد و به جيزه رفتند . تركان به سردارى ناصر - الدولة بن حمدان با آنان روبرو شدند و شكستشان دادند و ناصر الدوله و تركان پيروز مند بازگشتند . بردگان به صعيد رفتند و سران تركان به سراى المستنصر باللّه آمدند تا ماجرى باز گويند مادر المستنصر باللّه بردگانى را كه در قصر بودند فرمان داد تا سران تركان را بگيرند و بكشند . آنان نيز چنان كردند . سران تركان با ناصر الدوله به بيرون شهر گريختند و با طرفداران المستنصر باللّه به زدوخورد پرداختند و آنان را پراكنده ساختند و
هامش
[ ( 1 ) ] متن : ابو الفتح
[ ( 2 ) ] تازور .