است و يا به كلى خواهد مرد . تا اينجا ادلّه اصوليين تمام گشت .
ادلّهء اخباريين
حضرات اخباريين در مقام اول يعنى شبهه تحريميه و فقدان نص طرفدار اصالة الاحتياط شده و گفتهاند : احتياط واجب است و نبايد شرب توتون را مثلا مرتكب شد و براى اثبات وجوب احتياط به ادلّه ثلاثه يعنى كتاب ، سنت ، حكم عقل تمسّك كردهاند و امّا به اجماع تمسك نكردهاند بدان جهت كه توجه دارند كه معظم الا اصوليين در مسئله مخالف هستند و با اين حساب قطعا اجماعى محقق نمىشود . و امّا ادلّه ثلاثه :
دليل اول اخباريين يا كتاب : از قرآن به دو دسته آيات تمسك كردهاند :
الف : آياتيكه ما را از قول به غير علم و فتواى بدون علم نهى كرده و فرموده :
« أَ تَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ ما لا تَعْلَمُونَ » *
،
« قُلْ آللَّهُ أَذِنَ لَكُمْ أَمْ عَلَى اللَّهِ تَفْتَرُونَ »
.
كيفيت استدلال : اصوليين كه فتوا به برائت و اباحهء ظاهريه مىدهند قولشان به غير علم است زيرا كه فرض اينست كه بيانى از شارع نرسيده تا علم و اذن بياورد و لذا فتواى آنها جايز نيست ولى ما اخباريين فتوا به حرمت نمىدهيم تا قولمان به غير علم باشد بلكه به حكم آيات و روايات احتياط و اجتناب از شبهه را احتياطا لازم مىدانيم پس اين اشكال بما وارد نيست .
جواب اصوليين از اين دسته : اوّلا خود شما در شبهات موضوعيه و شبهات حكميه وجوبيه مثل ما اصوليين برائتى هستيد و فتوى به اباحه مىدهيد پس در آنجاها