مىكردند و از علما تقاضاهايى داشتند ، كه از ديدگاه شرع ، درست نبود . سرانجام علما جدا شدند و گروهى جديد به نام « كنفرانس شيعه » تأسيس كردند . در بنياد اين سازمان ، وجود ناصر الملة مفيد بود ، زيرا بر تمام امور تسلط داشت و كارها بنا بر رأى نهايى او انجام مىگرفت . مولانا ابو الكلام آزاد در سوگنامهاش نوشته است :
امروز عالم اسلام از شخصيتى محروم شد كه در علم بىنظير و در سياست بىمثال بود . « 1 »
او به همراه سيد نجم الحسن ، نخستين كسى بود كه به فكر تأسيس دانشكدهء « شيعه كالج » در لكهنو افتاد تا جوانان شيعه ، دانش جديد را همراه با روح و علوم اسلامى بياموزند . « 2 »
از ديگر كارهاى مهم و ارزندهء وى ، تجديد بناى مرقد شريف قاضى نور اللّه شوشترى در آگره است . پدرش مير حامد حسين ، به تعمير و آبادانى آن همت گماشت و پس از وفات در آنجا دفن شد . سيد ناصر حسين هم اين اقدام پدر را پى گرفت و سالها در عمران و آبادى آن كوشيد تا اينكه آنجا را به صورت يكى از مهمترين مشاهد شيعه در هند درآورد . خود وى نيز وصيت كرد تا در آنجا مدفون شود ، كه در كنار پدرش ، به خاك سپرده شد .
سيد ناصر حسين به قاضى نور اللّه علاقهء بسيار داشت و هماره در بزرگداشت مقام وى مىكوشيد . به اشارهاش چندين كتاب در شرح حال قاضى ، همچون : شهيد ثالث نوشتهء ميرزا هادى كشميرى و صحيفهء نور نوشتهء سيد صغير حسن دهلوى نگاشته شد تا مردم متوجه بزرگى مقام شهيد ثالث شوند . « 3 »
او به قدرى ابهت و عظمت داشت كه در دل همگان جاى گرفته بود و حتى غير مسلمانان هم به دو احترام مىگذاشتند . وقتى كه نائب السلطنه هند به او لقب
هامش
( 1 ) . صدر الافاضل ، مطلع انوار ، 668 .
( 2 ) . امين عاملى ، اعيان الشيعة ، ج 10 ، 201 .
( 3 ) . تهرانى ، مصفى المقال ، 286 .