امور سياسى هم مىپرداخت . او پس از اينكه از علماى بزرگ نجف اجازهء اجتهاد دريافت كرد ، به زادگاهش بازگشت و به عنوان بازوى تواناى پدر بزرگوارش ، به گشايش امور سياسى و مردمى پرداخت .
نصير الملة در سياست كشورى و بينالمللى شركت مىجست و تنها هدفش حفظ حقوق شيعيان بود . تمام راهپيماييها و حركتهاى شيعه در لكهنو ، به راهنمايى وى صورت مىگرفت . در اينباره ، سه ماه به زندان افتاد و پس از آزادى ، سنّى و شيعه به دو متمايل شدند و مدت 14 سال وكيل مردم در مجلس ايالتى بود .
وى در مجالس ادبى و علمى و در ميدان سياست و مذهب بسيار فعال بود ؛ اگرچه او فرد سياسى بود ، ولى مقام علمى خود را حفظ مىكرد .
در آخرين سالهاى زندگىاش در رأس تمام علما قرار داشت ولى تمام علما را برتر از خويش مىدانست ، به طورى كه برادر جوانترش سيد محمّد سعيد را بر مسند پدرش نشاند و از عزت و احترامش چيزى فروگذار نكرد .
وى در 19 محرم الحرام 1386 ه . ق درگذشت و پيكرش پس از تشييع باشكوه در لكهنو و با شركت دهها هزار نفر ، به عتبات عاليات برده و پس از طواف در حرم مطهر امامان عليهم السّلام و استقبال عظيم علماى عراق ، در كربلا در حرم امام حسين عليه السّلام نزديك مضجع آيت اللّه ميرزا محمّد تقى شيرازى به خاك سپرده شد . « 1 »
تأليفات وى عبارتند از : ديوان شعر ، مجمع الآداب ، التطهير ، ترجمهء وجوب السورة فى الصلاة ، تأليف پدرش به اردو . « 2 »
2 . آيت اللّه سيد محمّد سعيد موسوى ، معروف به سعيد الملة . وى در 8 محرم الحرام 1333 ه . ق به دنيا آمد . او در نزد برادرش علامه نصير الملة و خواهرانش ، علوم مقدماتى را آموخت ، سپس سطوح عاليه را نزد حضرات : امجد حسين ، حامد حسين ، ظهور حسين ، مظفر عليخان و از همه بيشتر نزد پدر بزرگوارش
هامش
( 1 ) . صدر الافاضل ، مطلع انوار ، 625 - 626 .
( 2 ) . ميلانى ، نفحات الازهار ، ج 1 ، 150 .