اين بود ؛ و
لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ واسِعٌ عَلِيمٌ
« 1 » « وجهه في كلّ ناحية حيث ما قابله قمر » .
روزت بستودم و نمىدانستم * شب با تو غنودم و نمىدانستم
ظن برده بدم كه من ، من بودم * من جمله تو بودم و نمىدانستم
فكلّ معزّى بمحبوب يدين له * جميعهم لك قد دانوا و ما فطنوا
همچنين از مضيق زمان و مختنق مكان بيرون رفتن از خواص اين طور است ؛ و تا از زمان و مكان بيرون نشود ، طيران او به ازل متصوّر نگردد . و در اينجا بدايت عالم لا زمان را « أزل » گويند و در اين نظر ماضى و مستقبل بر خيزد ؛ سرّ « ليس عند ربّك صباح و لا مساء » « 2 » از نقاب عزّت بيرون ؛
يا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَنْفُذُوا مِنْ أَقْطارِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ فَانْفُذُوا لا تَنْفُذُونَ إِلَّا بِسُلْطانٍ
« 3 » جمال بنمايد .
بانگ بر ابلق زمانه زند * پس به يك تك ، از آسمان بجهد
آسمان را چو زير پاى نهاد * تا سر كوى لا مكان بجهد
هامش
( 1 ) . سورهء بقره ( 2 ) ، آيهء 115 .
( 2 ) . در تمهيدات عين القضات ، ص 83 چنين است : « ليس عند ربي صباح و لا مساء » و امّا در ص 213 چنين آورده است : « ليس عند الله صباح و لا مساء » .
( 3 ) . سورهء رحمن ( 55 ) ، آيهء 33 .