مىكند ، قدرى است - و « القدري مجوس هذه الأمة » « 1 » - و اگر خود را من جميع الوجوه معزول كند ، شهباز شريعت از آشيان
يَهْدِي مَنْ يَشاءُ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ * *
« 2 » به پرواز مىآيد و به زبان مرتبه ، همه اين گويد كه :
« اعملوا فكلّ ميسّر لما خلق له » « 3 » و كمال اين سرّ بعد از كشف معرفت اعيان ثابته و سرّ توحيد و سرّ قدر معلوم شود ؛ و اين حقايق حقيقت قرآن است و جمال قرآن را ، بىنقاب ، در آيينهء دل ، به شعاع نور قيّوميّت توان ديد ؛ و به وسيلت فكر و راهنمايى عقل هرگز بدان نتوان رسيد
إِنَّ فِي ذلِكَ لَذِكْرى لِمَنْ كانَ لَهُ قَلْبٌ
« 4 » .
بيت « 5 »
عقل جزوى كى تواند گشت بر قرآن محيط * عنكبوتى كى تواند كرد سيمرغى شكار
و آن مقدار كه صلاحيت تنبيه و تشويق دارد ، در مقدّمات گذشته ، بر آن ايمايى رفت و بيش از اين گفتن و نبشتن اضطراب در عالم اندازد و « دع الشريعة « 6 » و لا تحرّك سلاسل المجانين » « 7 » .
هامش
( 1 ) . اقتباس از حديث مشهور : « القدرية مجوس هذه الأمة » : جامع صغير ، ج 2 ، ص 88 .
( 2 ) . سورهء نور ( 24 ) ، آيهء 46 .
( 3 ) . مسند احمد ، ج 1 ، ص 82 ؛ حلية الأولياء ، ج 6 ، ص 294 ؛ صحيح مسلم ، ج 8 ، ص 47 و صحيح بخارى ، ج 3 ، ص 139 .
( 4 ) . سورهء ق ( 50 ) ، آيهء 37 .
( 5 ) . شعر از سنايى است : ديوان ، ص 190 .
( 6 ) . در نسخههاى « ص » و « ل » ، « دع الشر يعبر » خوانده مىشود و متن بر اساس تمهيدات عين القضات ، ص 47 ، تصحيح شده است .
( 7 ) . ص : - و لا تحرك سلاسل المجانين .