معين : امّا اهل نظر و بحث مىخواهند به ترتيب مقدمات و تقرير ادلّه و حجج به قصاراى مطالب « 1 » خود رسند و كتب ايشان مشهور است و طريق ايشان معروف : از وجود ممكنات بر واجب الوجود - عظم قدسه استدلال كنند « 2 » ؛ از خلق به خالق مىروند و از صنع به صانع . و اين طريق اگر چه محمود است ، امّا چون از فيض نور « 3 » نبوى « 4 » خالى باشد ، حاصل آن به عاقبت جز حيرتى مذموم نبود .
7 . و حيرت دو گونه است : حيرت نظّار است و حيرت اولو الأبصار .
حيرت نظّار مذموم است و آن از تصادم شكوك و تعارض ادلّه بود ، چنان كه حسين بن منصور گويد - قدّس اللّه روحه العزيز - :
بيت
من راح هو « 5 » بالعقل مستر شدا * أسرحه في حيرة يلهو
هامش
( 1 ) . ل : مطلوب .
( 2 ) . ل : + كه .
( 3 ) . ل : نور فيض .
( 4 ) . ل : - نبوى .
( 5 ) . جميع نسخ : راحه .