مقدمه « 1 »
3 . ببايد دانست كه اساطين « 2 » كشف و عظماى مشاهده ، به بصيرت نافذ بديدهاند و به دل خداشناس بدانسته « 3 » كه مراد آفريدگار - تعالى و تقدّس - از ايجاد عالم اهل معرفت بوده از ملايكه و انبيا و اوليا - صلوات اللّه عليهم أجمعين - و اين معنى را داوود عليه السّلام « 4 » سؤال كرد از حضرت ربوبيّت ، وقتى كه از عالم ظلمات جهل منسلخ شد ، كه : « اى ربّ لماذا خلقت الخلق ؟ فنودى [ من ] « 5 » وراء سرادقات العزّة :
« كنت كنزا مخفيا فأحببت ان أعرف فخلقت الخلق لأعرف « 6 » » « 7 » . و
هامش
( 1 ) . ل : در مقدمه .
( 2 ) . اساطين ، جمع اسطوانه ، معرب استوانه : ستون ، ستون مانند ، كنايه از بزرگان .
( 3 ) . مراد آن است كه عرفا با شهود قلبى ، حقايق و معارف را درك مىكنند ، نه از راه استدلال .
( 4 ) . ص ، پ : صلوات اللّه عليه .
( 5 ) . جميع نسخ : ما .
( 6 ) . پروردگار من ، آفريدگان را چرا آفريدى ؟ از پس پردههاى عزت پاسخ داده شد كه گنج پنهان بودم ، دوست داشتم شناخته شوم ، آفريدگان را آفريدم تا شناخته شوم .
( 7 ) . فروزانفر : مآخذ احاديث و تمثيلات مثنوى ، ص 29 چاپ امير كبير ، متن كامل حديث را به عنوان حديث قدسى چنين آورده است : « قال داوود عليه السّلام : يا ربّ لماذا خلقت الخلق ؟ قال : كنت كنزا مخفيا فاحببت أن أعرف ؛ فخلقت الخلق لكي أعرف » و همو از اللؤلؤ المرصوع ، ص 69 نقل كرده است كه ابن تيميه گفته است : اين حديث از سخنان پيامبر نيست و هيچ سندى - صحيح يا ضعيف - براى آن شناخته نشده است و زركشى و ابن حجر نيز از او پيروى كردهاند . امّا اين سخنى است كه معناى آن درست و روشن است و در بين صوفيه رايج است .
سيوطى نيز در الدرر المنتثرة فى الأحاديث المشتهرة ( چاپ شده در ص 193 هامش « الفتاوى الحديثة » ابن حجر ) گفته است كه اين حديث پايه ندارد . و ابن عربى