نمىگنجد و غرض اكابر از گفتن و نوشتن اين علم تنها تنبيه و تشويق بوده است ( بند 5 ) .
در اين رساله نيز ، مثل ديگر آثار عرفا ، جملاتى به عنوان احاديث آمده است كه خواننده نبايد انتظار داشته باشد كه براى همهء آنها سندى بيابد ، زيرا اينها يا احاديث موضوعه است و يا اصولا سخنان صوفيانه است كه به صورت مقبولات عام عرفا رنگ حديث يافته و حديث نيست .
كوشش بسيار به كار رفته است تا آنچه آورده مىشود با شرع مقدس سازگار باشد و يقينا در تمامى موارد چنين توفيقى حاصل نشده است .
گاهگاه اشاراتى به حكمت استدلالى مىشود و مقايسهاى صورت مىگيرد ، امّا نه به منظور سازش دادن بين حكمت بحثى و حكمت ذوقى ، بلكه براى نشان دادن ضعف حكمت استدلالى .
رساله در يك مقدمه و سه مصباح - كه هر يك به تفاوت به چند لامع تقسيم شده - و يك خاتمه ، ترتيب يافته است . در مقدمه طرح كلى مباحث رساله ذكر شده است و چنين عنوان مىشود كه مراد آفريدگار از ايجاد عالم اهل معرفت بوده است ( بند 3 ) و بعد انواع معرفتها طرح مىشود كه عبارت است از : معرفت ذات حق يا غيب هويت كه اشرف و اغمض علوم مكاشفات است ، معرفت اسماء و صفات ، معرفت افعال اعم از خلق و امر كه شامل ملك ( اجسام ) و ملكوت ( ارواح ) است ، معرفت اهل ملكوت اعلى و اسفل ، معرفت شياطين و جن ، معرفت
آفاق معرفت ( تبصرة المبتدى وتذكرة المنتهي ) ( فارسى ) — صفحة 9
مساهمون: أبي المعالي القونوي
ص٩