حمل مطالب و مكاشفات قوم را به ظاهر نبايد كرد و قياس نتوان نمود .
آن مهدى را كه صوفى گويد و در كشف خود ديده اگر ظاهر شود تصرفاتش در عالم ملك چنان باشد كه در باطن عارف و اصل . . .
آن مهدى را بخواب هم نتوان ديد چه جاى آنكه بمرتبهاش تواند رسيد فافهم ! .
72 - اى عزيز لب مطالب را گفتم ، درويشى بزرگ دولتى است اين دولت را بهر كس ندهند چنان كه گفتم اين گوهر در ميان صدفيست در قعر دريائى كه عمقش باندازهء عمر آدمى است و نهنگان بسيار اطرافش در كمين مگر خدا خواهد كه كسى به آن موضع برسد و غوص كند و آن صدف را بدست آرد و سالم از آن دريا درآيد !
تصوير اينحال از براى اشخاص عجب باشد تا بوقوعش چه رسد .
بكاغذ و نوشته و دعاوى بىمعنى و اظهار شيخى و قطبى و مريدى و رياست طلبى و رد و قبول دشمن و دوست به اين دولت نتوان رسيد .
اينها خيالات و مقالات اطفال و بىمغزان است اما بواسطهء اينكه هر كس را ديدى و مىبينى از اين دولت بىنصيب بود و هست خير خود را از اين نوع بازمگير و فيض خود را دريغ مدار و مگو هر كس را ديديم مدعى بود و چيزى نداشت :
( هر پيشه گمان مبر كه خالى است ) * ( شايد كه پلنگ خفته باشد )
نميدانم از كيست :
( غواصى كن گرت گهر مىبايد * غواصان را چار هنر مىبايد )