بطور خصوص كند همين حال دارد كسى او را نديده كه بداند و بفهمد اين از جانب او نايب است يا ركن يا مرآت ظهور و نمود او ادعا است و ادعا رفع شبهه نميكند و موجب يقين نميشود اين هم يكنوع از مظنه است .
وَ إِنَّ الظَّنَّ لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً
علم و زهد هم علامت اينمطلب نيست زيرا كه مردمان عالم و زاهد در دنيا على قدر مراتبهم بسيارند ( دست بالاى دست بسيار است ) از كجا علم حاصل مىشود كه اينعالم باختصاص از جانب غايبى كه هيچكس او را نديده نيابت دارد .
51 - چون به حد بداهت رسيد كه آنى ارض بىخليفه نتواند بود كه عرفاى حقه آن را قطب عالم گويند و براهين عقليه بعلاوه عيان صوفيه در اين باب بيش از حد احصى است و شايد بر اهل هوش اقامهء دليل بر اثبات ايندعوى حاجت نباشد و بر آنكه منكر شود هم حرجى نيست .
محمد بن عبداللّه عربى صلى اللّه عليه و آله باجماع فريقين صاحب اينمقام بوده و بلكه بعضى مقام او را از اينهم اعلىتر دانند .
پس بالبديهه بعد از او هم بايد شخصى به همين مقام و مرتبه در عالم باشد و به اعتقاد عموم اهل اسلام از امت او هم باشد و اينهم بديهى است كه عقول خلق از ادراك رتبه و مقام چنين كسى عاجز است چه جاهل باشند و چه عالم .
از آنكه هيچ دانى عاليتر از خود را نتواند شناخت پس راه معرفت او منحصر به دو قسم باشد يا تعيين آن قطب سابق كه بگويد فلانشخص بعد از من خليفهء من است يا تصرف خود آن شخص لاحق كه هر كس را