بعضى ديگر عارف خواب بينند هميشه پيغمبر و امام و اصحاب و مشايخ بزرگ را خواب مىبينند و آنها هم باقسامند گاهى خبر از پيشآمد حال مردم ميدهند كه چنين و چنان خواهد شد اگر شد كرامتى است و اگر نشد بازخواستى نيست .
و اذكار و ختوم ميآموزند كه بجهة مهمات اين اذكار به من تلقين شده كه بمردم برسانم و از اين قبيل بسيارند كه ذكر تمام آنها ثمرى ندارد .
مردم بى خبر گمان ميكنند فقر و تصوف همينها است غافل از اينكه اين گوهر در ميان صدفيست در قبهء بحر محيط كه عمقش باندازهء عمر آدميست تحصيلش موقوف بموهبت است به اين افسانهها بدست نيايد .
47 - رجوع بمطلب كنيم كه از آن دور مانديم . اگر هزار شهر بگردى و هزار نوع از آدميان ببينى احدى را نيابى كه فريفتهء اقوال و اخبار گذشتگان على التقليد نباشد اگر بندرت هم كسى پيدا شود كه بذوق و عقل اندكى ممتاز باشد نهايت سخنش اينست كه شخص كامل را به بعضى علامات توان شناخت اينحرفرا هم بسيارى از ديگران شنيدهاند و على التقليد ميگويند و ميرسند نه از روى ذوق و صفاى فطرت .
48 - و اينها هيچ كدام جزو تكميل نفس و مطلب انسانيت نبوده بلكه انتقال از قشر بقشر ديگرى است .
اظهار اين مطلب كه امام ظاهر شد يا هنوز غايب است لزومى نداشت بلكه دليل بيمايگى بود مردمان بازيافته كامل عاقل قبل از آنكه دولت خود را ظاهر كنند و مايهء خود را بمردم نمايند به كسى نگويند تو
اسرار المعارف ( فارسى ) — صفحة اسرار المعارف 41
مساهمون: محمد حسن بن محمد باقر صفى عليشاه
صاسرار المعارف ٤١