بهنگام و درست و مختصر گويد كثرت اقوال مردم را بحيرت انداخت و معطل ساخت
هر طايفهء اقوالى را بميل و مذاق خود رديك ساخته و در دست و پاى مردم بيچاره انداختند هر كس آنها را بلاتصور تصديق كند او را اهل حق دانند و هر كس تأمل كند يا دليل خواهد او را گمراه و سياه ورق خوانند .
همين باعث شد كه بسيارى از مردم كه هوشمندتر از ساير ناس بودند طبيعى مذهب شدند و قياس گذشتگان را هم بمدعيان زمان خود كردند نه ادراكشان بمثابهء بود كه تميز حقيقت دهند و حق را از باطل و گوهر را از شبه بشناسند از آنكه اين علم و معرفت تمام خواهد و نه بقدرى كمبرخورد و اندكشناس بودند كه هر سخنى را بىتأمل قبول كنند و اين نوع مردم افراط و تفريطشان در ادراك مطالب بسيار است بخصوص كه اهل عزت و رياست باشند كه فهم و عقل خود را به قدر دنيويت و وسعت معاش خود دانند و هر چه پيش هر عالم و عارفى گويند كسى رد قولشان نكند و بلكه بعضى ضعيف النفسان بمراد آنها سخن گويند و همراهى كنند و بيشتر اينمعنى موجب جرأت عوام سخت عقايد باقوال خام گردد .
44 - بر اربات بصيرت پوشيده نماند كه اين كتاب اين تصوف محض است دخلى بقواعد هيچ مذهبى و آداب هيچ ملتى ندارد كه اهل آن مذهب بخروش آيند كه تو به اين كلام رخنه در آئين ما كردى و اصول ما را بهم زدى چنانچه طوائفى كه در آن عصر در ميان شيعه مذهب بخصوص در بلاد ايران پيدا شدند مقالات خود را با اصول شيعه مذهب آميختند و به اين واسطه فتنهها انگيختند .
اسرار المعارف ( فارسى ) — صفحة اسرار المعارف 36
مساهمون: محمد حسن بن محمد باقر صفى عليشاه
صاسرار المعارف ٣٦