حرام لا اقلّ بطور مطلق وجود ندارد لذا بايد بمواردى كه بطور مسلم اين توقّف وجود دارد اكتفا شود . و الله العالم
س 109
- آيا طبيب مىتواند قبل از اقدام به معالجه و درمان بيمار نسبت به كل اقدامات لازم در جهت معالجه وى بنابر تشخيص خود اجازه كلّى بگيرد ؟
ج 109
- بلى هم طبيب و هم متصدّى بيمارستان مىتواند اجازه بگيرد . و الله العالم
س 110
- دانشجويان پزشكى در طىّ مراحل تعلّم عملى مواجه مىشوند كه بدن و سر و روى مسلمان غير مماثل را ديده و گاه هم از اندام تناسلى آنان معاينه به عمل آوردند ، كه اگر به اين شيوه آشنائى لازم را در امور طبابت پيدا نكنند نمىتوانند پزشك شوند و ناچار بايد دست از كار طبابت بردارند و ترك تحصيل نمايند ، با توجّهه به اين كه اگر مهارت و تجربه كارى لازم را با اين شيوهها پيدا به نمايند مىتوانند در آينده به كار مداوا و درمان بيماران جامعه پرداخته و آنان را معالجه نموده و در اوقاتى هم آنان را از مرگ نجات دهند بفرمائيد :
1 : آيا مىتوانند به مقدار ضرورت جهت تعليم نظر نمايند لطفاً مورد ضرورت را توضيح دهيد ؟
2 : در صورتى كه مورد ضرورت بلا اشكال باشد آيا رضايت بيمارى كه از وى معاينه به عمل مىآيد شرط است كه چنانچه به اين كار راضى نباشد اقدام به آن ، حرام مىباشد ؟
ج 110
- 1 : به مقدارى كه بحسب عرف حفظ نفوس توقف بر اين امور دارد جايز است و بر بيمار هم جائز است كه خود را در صورت توقف مذكور در معرض انجام اين برنامه قرار دهد . و الله العالم .