تجديد نظر محسوب مىگردد . موارد متعددى در « قسامه » آمده است . قسامه را اعمال كرده در حالى كه معارض داشتهاند . در ديوان عالى كشور ، ظن عارض مورد رسيدگى قرار مىگيرد و فقها در آنجا كه اين ظن را از موارد لبس جدا مىكنند ، آن را ظن معارض دانسته و از مورد لبس خارج مىكنند . به عبارت ديگر ، ما از محدودهء همان سه مورد ، خارج نمىشويم ، ولى اعتقاد داريم كه اين موارد نادر نيستند و زياد مىباشند .
حضرت آية اللَّه مرعشى : در ارتباط با فرمايشات جناب آية اللَّه مقتدايى ، من معتقدم دو مسأله تجديد نظر و رسيدگى شكلى در ديوان عالى كشور ، بايد از يكديگر تفكيك داده شوند .
همه مىدانيم كه امكان غفلت قضات وجود دارد و همچنين عدم ارجاع پرونده به ديوان عالى كشور ، جهت رسيدگى منظور و مقصود اصلى نيست ، بلكه بر اساس قانون اساسى ، پرونده بايد به ديوان ارجاع شود و مورد رسيدگى شكلى قرار گيرد . از رسيدگىهاى معمول در ديوان عالى كشور ، مىتوان به صحت يا عدم صحت « قسامه » و يا اين كه آيا تقاضاى قصاص از جانب زوجه بوده و . . . پى برد و در حقيقت ، اين همان مرحلهء رسيدگى شكلى است .
فلسفه وجودى ديوان عالى كشور ، نظارت در اجراى صحيح قوانين در محاكم است و در آنجا رسيدگى شكلى اعمال مىگردد نه تجديد نظر ماهوى . بنابراين ، ما بايد اين دو بحث را از هم جدا بدانيم .
آية اللَّه مقتدايى : پرونده براى تجديد نظر به شعبه ديگرى فرستاده مىشود .
آية اللَّه آقاى مرعشى : ديوان عالى كشور باعث نقض يا ابرام حكم مىشود .
( مجدداً آقاى مقتدايى ، جملهء قبل خود را اظهار مىكنند و در پاسخ آن ، آقاى مرعشى مىگويند : ) « قاضى مطابق مقررات آن را قبول يا رد مىكند . »
در ادامه بحث ، آية اللَّه مؤمن ، نظر خود را در مورد سؤال پيشين آية اللَّه مرعشى كه مجدداً از سوى دبير جلسه مطرح شد ، چنين عنوان نمودند :
فرصت ده روزهء پيشنهادى حاج آقا مرعشى معرّف شناخت اسلوب از جانب ايشان است .
ولى اشكال موجود در اين نظر ، آن است كه آيا بعد از ده روز ، روز يازدهم و دوازدهم يا بيستم ، تقاضاى ارائه شده مورد قبول قرار نخواهد گرفت ؟ اين مطلب صحيح نمىباشد ، زيرا هر وقت دعوايى مورد استماع داشت ، دادگاه بايد نسبت به آن رسيدگى و حكم مربوط را صادر كند .
به هر صورت ، احكام بايد به طور صحيح اجرا شوند . در روايت صحيح جميل بن دراج ،
ديدگاه هاى نو در حقوق كيفرى اسلام ( فارسى ) — صفحة 264
مساهمون: سيد محمد حسن مرعشى شوشترى
ص٢٦٤