سپس لشكر به اربل فرستاد . آنجا را محاصره كرد و چون گشودن نتوانست برفت . آنگاه صاحب اربل ابن الموصلايا نزد او آمد . فرمود تا بكشندش . و بر جزيره و ديار بكر و ديار ربيعه مستولى شد و تا مرزهاى شام پيش رفت . و خواهيم گفت بعدها بدان سرزمين نيز لشكر برد .
با تسلط تتر ، خلافت اسلامى عباسى منقرض گرديد . ملوك تتر رسم ديگر نهادند و حكامى را كه از نسل همان خلفا بودند ، بر آن ديار امارت دادند ، و اين قاعده تا به امروز جارى است .
از عجايب آنكه الكندى فيلسوف عرب ، در ملاحم خود سالهاى 660 را سال انقراض فرمانروايى عرب مىداند ، و چنين هم شد .
عمر دولت بنى عباس از آن روز كه - در سال 132 - با سفاح بيعت كردند ، تا سال 656 كه المستعصم باللّه كشته شد ، 524 سال بود . و شمار خلفايشان در بغداد سى و هفت تن بود . و اللّه وارث الارض و من عليها و هو خير الوارثين .
خبر از خلفاى عباسى كه پس از انقراض خلافت بغداد در مصر خلافت كردند و آغاز و انجام كارهاى آنان
چون المستعصم باللّه در بغداد هلاك شد ، و تتر بر ديگر ممالك اسلامى مستولى گرديد ، آن جمع پراكنده شدند ، و رشتهء خلافت بگسست ، و هر كس به سويى گريخت .
بزرگترين اينان ، يعنى احمد ، پسر خليفه الظاهر ، كه عم المستعصم و برادر المستنصر بود به مصر پناه برد . پادشاه مصر در اين ايام الملك الظاهر بيبرس بود . بيبرس سومين ملك ترك ، بعد از بنى ايوب در مصر و قاهره بود . چون از فرا رسيدن احمد خبر يافت ، از آمدنش شادمان گشت ، و به تعظيمش كوشيد و به استقبالش شتافت .
رسيدن او به مصر در سال 659 بود . مردم بر حسب درجات خويش در مجلس پادشاه در قلعه گرد آمدند . در آن روز قاضى حضور يافت ، و به شهادت اعرابى كه به مصر رسيده بودند ، نسب او را تأييد كرد . البته او نيز مرد ناشناختهاى نبود . الملك الظاهر و ديگر مردم با او بيعت كردند ، و الملك الظاهر او را به خلافت اسلامى منصوب نمود و المستنصرش لقب داد و فرمود تا به نام او بر منابر به خلافت خطبه بخوانند ، و نامش را بر سكه زنند . آنگاه فرمان داد تا در ديگر اعمال براى او بيعت بستانند . او نيز همه امور سلطنت را به سلطان الملك الظاهر بيبرس واگذار كرد ، و بدين امر خط داد . روز ديگر سلطان سوار شده به بيرون شهر رفت ، و خيمه زد . مردم گرد آمدند و او تفويض نامه قرائت كرد . آنگاه به امور اين خليفه پرداخت . برايش ارباب وظايف و مناصب ، كه خلفا را بايد ، ترتيب داد . و ارزاق سالانه معين نمود ، و پردهسراى با همه آلات خوان فراهم ساخت .