تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 691

مساهمون:

ص٦٩١
ابو كاليجار در راه بمرد . ابو كاليجار براى مقابله با جلال الدوله در حركت آمد ، و دبيس بن مزيد را به جاى خود نهاد ، تا مانع آسيب خفاجه از ياران او شود ، در ماه ربيع الآخر سال 421 ، سه روز ميان دو گروه نبرد بود . ابو كاليجار شكست خورد و از يارانش دو هزار تن به قتل رسيدند . چون دبيس از ابو كاليجار جدا شد ، به ديار خود رفت . جماعتى از قومش بر او گرد آمدند . آن گروه كه سر به عصيان او برداشته بودند ، در جامعين اجتماع كردند . دبيس جماعتى از آنان را به قتل آورد و گروهى را به حبس افكند ، تا آنگاه كه با او راه موافقت در پيش گرفتند . دبيس با مقلد بن ابى الاغر و سپاهيان جلال الدوله رو به رو شد . در اين رزم پايدارى نتوانست و بگريخت ، و به ابو سنان غريب بن مقن [ 1 ] پيوست . در آنجا با جلال - الدوله تجديد عهد كرد ، جلال الدوله او را به امارتى كه داشت بازگردانيد ، بدين گونه كه هر سال ده هزار دينار بر عهده گيرد . چون مقلد از اين واقعه آگاه شد ، جماعتى از خفاجه را گرد آورد و شهرهاى نيل و سورا را غارت كرد و خانه‌ها را به آتش كشيد . آنگاه مقلد خود را به ابو الشوك رسانيد . ابو الشوك ميان او و جلال الدوله را آشتى داد . جلال الدوله در سال 421 ، سپاه خود را به مذار [ 2 ] فرستاد و آنجا را از دست اصحاب ابو كاليجار بگرفت و كشتار و تاراج كرد . ابو كاليجار سپاه خود را به مدافعه فرستاد تا منهزم شدند . اهل شهر نيز قيام كردند ، و همه را كشتند . آنان كه نجات يافتند ، خود را به واسط رسانيدند و مذار بار ديگر به دست ابو كاليجار افتاد .

استيلاى جلال الدولة بر بصره

چون جلال الدوله بر واسط مستولى شد ، پسر خود را در آنجا نهاد و وزير خود ابو على بن ماكولا را به بطايح فرستاد و آنجا را تسخير كرد . آنگاه جلال الدوله او را به بصره فرستاد . ابو منصور بختيار بن على ، از سوى ابو كاليجار در بصره بود . با چند كشتى ، به سردارى ابو عبد اللّه الشرايى صاحب بطيحه به مقابله با ابو على بن ماكولا روان شد . بختيار در اين نبرد شكست خورد . ابو على از پى او با چند كشتى روان شد . بختيار اين بار بر او پيروز شد . ابو على اسير شد . بختيار او را نزد ابو كاليجار فرستاد . ابو على نزد ابو كاليجار اقامت كرد ، ولى غلامش كه مرتكب عمل قبيحى شده بود ، از بيم مجازات او را كشت .
هامش
[ ( 1 ) ] مكين . [ ( 2 ) ] مدار .