خود برگزيد . حال آنكه با برادر خود ، مشرف الدوله شرط كرده بود كه ابن سهلان را به را به وزارت برنگزيند . اين امر سبب وحشت مشرف الدوله گرديد .
سلطان الدوله ابن سهلان را فرستاد ، تا مشرف الدوله را از عراق اخراج كند . مشرف الدوله هم سپاهى گرد كرد ، كه بيشتر از تركان ساكن واسط بودند . ابو الاغر دبيس بن على بن مزيد هم در شمار ياران او بود . در نزديكى واسط ، با ابن سهلان رو به رو گرديد .
ابن سهلان منهزم شد و به واسط بازگشت . مشرف الدوله شهر را محاصره كرد ، چندانكه ابن سهلان در تنگنا افتاد و چنان مصالحه نمود كه از واسط بيرون رود . در ماه ذى الحجه سال 411 مشرف الدوله واسط را در تصرف آورد .
ديلميانى كه در واسط بودند به خدمت او پيوستند . برادرش جلال الدوله ابو طاهر كه در بصره بود به او دست اتفاق داد ، و در بغداد به نام او خطبه خواندند . مشرف الدوله ابن سهلان را دستگير كرده و كور نمود . سلطان الدوله به ارجان آمد سپس به اهواز باز گشت . تركانى كه در آنجا بودند عليه او بشوريدند ، و شعار مشرف الدوله آشكار نمودند ، و به غارت كاروانها پرداختند ، و راهها را مخوف ساختند . مشرف الدوله ، در سال 412 به بغداد وارد شد ، و در آنجا به نامش خطبه خواندند . ديلمانى كه در بغداد بودند از او خواستند به آنان اجازت دهد تا به خانههاى خود در خوزستان روند . او نيز وزير ابو غالب را با آنان بفرستاد . چون به اهواز رسيدند ، بر مشرف الدوله عاصى شدند و شعار سلطان الدوله آشكار نمودند ، و ابو غالب را ، پس از يك سال و نيم كه از وزارتش گذشته بود ، كشتند . تركانى كه با او بودند به طراد بن دبيس پيوستند ، و به جزيره رفتند . خبر كشته شدن ابو غالب و پراكندگى ديلم به سلطان الدوله رسيد . پسر خود ابو كاليجار را به اهواز فرستاد ، و آنجا را بگرفت . پس بر دست ابو محمد بن مكرم و مؤيد الملك رخجى ، ميان آن دو صلح افتاد . بدين گونه كه عراق از آن مشرف الدوله باشد ، و فارس و كرمان از آن سلطان الدوله .
مشرف الدوله ، ابو الحسين الرخجى را به وزارت برگزيد ، و او را مؤيد الملك لقب داد . و اين امر پس از قتل ابو غالب و مصادرهء پسرش ابو العباس بود . مشرف الدوله ، وزير خود رخجى را در سال 414 ، پس از يك سال كه از وزارتش گذشته بود ، به سعايت اثير خادم در بند كرد ، و به جاى او ابو القاسم حسين بن على بن الحسين المغربى را به وزارت برگزيد . پدر او از اصحاب سيف الدولة بن حمدان بود ، كه به مصر رفته و به خدمت الحاكم در آمده بود ، ولى الحاكم او را به قتل آورد . پسرش ابو القاسم به شام گريخت ، و حسان بن المفرج بن الجراح الطائي را به نقض بيعت الحاكم و بيعت با ابو الفتوح حسن بن جعفر العلوى ، امير مكه واداشت . امير مكه به رمله آمد و با او بيعت كرد ، ولى پس از چندى بيعت بشكست ، و به مكه بازگرديد . ابو القاسم قصد عراق كرد و به وزير ، فخر الملك
تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 687
مساهمون: ابن خلدون
ص٦٨٧