اصحاب بهاء الدوله از گرد او پراكنده شدند ، و تركان را از صفحهء خوزستان [ 1 ] براندند . آنان به واسط بازگشتند . بهاء الدوله جماعتى از تركان را به سوى خود جلب كرد . آنگاه آنان را به سردارى ابو محمد بن مكرم ، به جندىشاپور گسيل داشت . ميان دو گروه چندى زد و خوردها و كشمكشها بود ، تا آنگاه كه ابو على پيمان خود با صمصام الدوله را بشكست ، و در سال 388 به نزد بهاء الدوله به واسط رفت . بهاء الدوله او را از وزارت خويش داد .
او نيز زمام كارها بر دست گرفت ، و از بهاء الدوله خواست كه به يارى سردارش ، محمد بن مكرم ، به عسكر مكرم رود . او نيز برفت و اين خدعهاى بود كه بهاء الدوله در آن گرفتار آمد . بهاء الدوله به ناچار از بدرين حسنويه مدد خواست . بدر نيز اندكى مدد فرستاد .
نزديك بود در اين ماجرا ، بهاء الدوله هلاك شود ، ولى كشته شدن صمصام الدوله به منزلهء فرجى در كار او بود .
كشته شدن صمصام الدوله
صمصام الدوله پسر عضد الدوله - چنان كه گفتيم - بر فارس استيلا يافته بود . ابو القاسم و ابو نصر ، پسران بختيار ، در يكى از دژهاى فارس محبوس بودند . آن دو موكلان را بفريفتند ، و خود را از بند برهانيدند . جماعتى از كردان گردشان را گرفتند . گروه عظيمى از ديلميان نيز ، كه صمصام الدوله نامشان را از ديوان عطا حذف كرده بود ، به آن دو پيوستند ، و آهنگ ارجان نمودند . صمصام الدوله براى مقابله با آنان بسيج سپاه كرد . ابو - على بن استاد هرمز هم در فسا [ 2 ] بود . لشكريان بر او بشوريدند ، و او را گرفته ، نزد پسران بختيار آوردند . ولى او به حيله از حبس نجات يافت . صمصام الدوله چون وضع خويش در خطر يافت ، عازم يكى از دژهاى فارس گرديد ، تا در آنجا موضع گيرد ، و در آنجا بماند ، تا آنگاه كه او را مدد رسد .
ولى مددى نرسيد . بعضى اشارت كردند كه به ابو على بن استاد هرمز پيوندد ، و يا به كردان . جماعتى از كردان نيز آمدند ، و او با اموال خود ، از دژ به زير آمد و روانهء دودمان [ 3 ] ، در دو منزلى شيراز گرديد . ابو نصر ، پسر بختيار به شيراز آمد ، و امير دودمان را كه به صمصام الدوله پناه داده بودند ، بگرفت . آنگاه صمصام الدوله را از او بستد ، و در ماه ذو الحجهء سال 388 بكشت . در اين هنگام نه سال از امارتش بر فارس گذشته بود .
استيلاى بهاء الدولة بر فارس
چون صمصام الدوله كشته شد ، پسران بختيار فارس را در تصرف آوردند ، و به ابو على بن -
هامش
[ ( 1 ) ] خراسان .
[ ( 2 ) ] نسا .
[ ( 3 ) ] رودمان .