تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 664

مساهمون:

ص٦٦٤
رويه [ 1 ] را بر سپاه تركان امارت داد . او پيش از اين ، عامل اهواز بود . آنگاه خود براى ديدار سبكتكين و دو برادرش عازم واسط گرديد ، و به عموى خود ركن الدوله و پسر عمش عضد الدوله نوشت ، و از آنان يارى طلبيد . نيز به ابو تغلب بن حمدان هم نامه نوشت و از او خواست كه خود به تن خويش به يارىاش آيد ، تا وجهى را كه بايد در عوض اقطاع بپردازد از او ساقط گرداند . نيز به عمران بن شاهين در بطيحه مكتوبى به همين مضمون فرستاد . عمويش ركن الدوله به سردارى وزيرش ابو الفتح بن العميد ، سپاهى به يارىاش فرستاد . ولى عضد الدوله در فرستادن مدد درنگ كرد ، و در دل قصد تصرف عراق را داشت . عمران بن شاهين در پاسخ نامهء او نوشت ، به سبب معاندتى كه ميان سپاه او و ديلميان است ، همراه آنان جنگ نخواهند كرد . ابو تغلب نيز برادر خود ابو عبد اللّه الحسين را با سپاهى روانه نمود . اين سپاه در تكريت مستقر شد ، و چون تركان از بغداد دور شدند تا در واسط با بختيار بجنگند ، او به بغداد درآمد ، تنها بدين منظور كه براى اسقاط حق المقاطعه دليلى داشته باشد . چون به بغداد آمد مردم را ديد كه سخت گرفتار آسيب عياران هستند . اين بود كه شهر را تحت حمايت خود قرار داد . در آن حال كه تركان به واسط مىرفتند ، خليفه الطائع للّه و پدر مخلوعش المطيع للّه را نيز با خود بردند . چون به دير العاقول رسيدند ، مطيع و سبكتكين هر دو مردند . تركان الپتكين [ 2 ] را بر خود امير ساختند . او از اكابر ترك و از موالى معز الدوله بود . چون كارشان به سامان آمد ، به واسط رفتند و بختيار را به مدت پنجاه روز به محاصره افكندند . بختيار پىدرپى براى عضد الدوله پيام مىفرستاد ، و او را به يارى خود برمىانگيخت .

استيلاى عضد الدوله بر عراق و دستگيرى او بختيار را

چون نامه‌هاى بختيار پى در پى مىرسيد ، و عضد الدوله را به يارى خود دعوت مىكرد او با سپاه فارس روانهء عراق شد . ابو الفتح [ 3 ] بن العميد ، وزير پدرش در اهواز به دو پيوست . او با سپاه رى آمده بود . آنگاه همه به سوى واسط در حركت آمدند . الپتكين و تركان از آنجا روانهء بغداد شدند ، و ابو تغلب به موصل رفت . چون عضد الدوله به بغداد رسيد ، در جانب شرقى استقرار يافت ، و بختيار در جانب غربى بود . آن دو تركان را از هر سو در محاصره افكندند . بختيار به ضبة بن محمد الاسدى ، از مردم عين التمر و ابو سنان و ابو تغلب بن حمدان نوشت كه راه آذوقه را بر بغداد ببندند ، و اطراف را غارت كنند . اين امر سبب قحطى و
هامش
[ ( 1 ) ] زادويه . [ ( 2 ) ] افتكين . [ ( 3 ) ] ابو القاسم .
تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 664 | ابن خلدون / عبد المحمد آيتى