تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 635

مساهمون:

ص٦٣٥

خلافت المتقى للّه

وفات الراضى ، و بيعت بالمتقى

در نيمهء ربيع الاول سال 329 ، ابو العباس احمد بن المقتدر ، ملقب الراضى ، پس از شش سال و يازده ماه خلافت بمرد . چون راضى بمرد ، بجكم نديمان و جليسان او را حاضر ساخت ، تا شايد از حكمت آنان چيزى حاصل كند ، ولى چون زبان عربى نيكو نمىدانست ، هيچ درنيافت . راضى ، آخرين خليفه‌اى بود كه بر منبر خطبه خواند . اگر ديگران نيز خطبه‌اى خوانده باشند ، بس نادرند ، و در خور توجه نيستند . آخرين خليفه‌اى بود كه با نديمان به گفتگو مىنشست ، و آنان را صله مىداد . و نيز آخرين خليفه‌اى بود كه ترتيب نفقات و جوايز و عطايا و اجرائات و خزاين مطابخ و خدم و حجاب مىداد . در روز مرگ او ، بجكم در واسط بود . واسط را از دست بريدى گرفته بود . تعيين خليفه جديد منوط به آمدن نامه از سوى او بود . كاتبش ابو عبد اللّه الكوفى برسيد ، و نامهء او را بياورد ، كه بايد وزراى پيشين و اصحاب دواوين و قضاة و علويان و عباسيان و وجوه شهر ، همه در نزد وزير ابو القاسم سليمان بن الحسن ، گرد آيند . چون گرد آمدند ، ابو عبد اللّه الكوفى مشورت آغاز كرد ، تا كسى را كه مذهب و طريقت او مورد تأييد همگان باشد ، برگزينند . همه به ابراهيم بن المقتدر اشارت كردند . روز ديگر او را حاضر آوردند ، و با او بيعت كردند . اين بيعت در روز آخر ماه ربيع الأول سال 329 ، اتفاق افتاد . آنگاه يك يك القاب را به او عرضه داشتند ، و او المتقى للّه را پسنديد . متقى ، سليمان را همچنان به وزارت ابقا كرد ، ولى تدبير همهء امور به دست ابو عبد اللّه الكوفى ، كاتب بجكم بود . سلامة الطولونى نيز به حاجبى منصوب گرديد .