نشست ، اما ناصر الدوله كسانى را فرستاد تا او را گرفتند و سپس كشتند . ] [ 1 ] راضى چون خبر واقعه را شنيد برآشفت و ابو على بن مقله را فرمود كه خود به موصل رود . او در شعبان سال 323 به موصل درآمد ، و ناصر الدوله از آنجا به زوزان [ 2 ] شد . وزير از پى او تا جبل التنين [ 3 ] برفت . سپس به موصل بازگشت ، و براى جمع خراج درنگ كرد . ناصر الدوله ده هزار دينار براى پسر وزير فرستاد ، تا پدر را وادارد كه از موصل بازگردد . او نيز براى پدر نامهاى نوشت ، چنان كه خاطرش را پريشان ساخت .
على بن خلف بن طياب [ 4 ] ديلمى و ماكرد [ 5 ] ديلمى از ساجيه را به جاى خود نهاد ، و در نيمهء شوال به بغداد وارد شد . ناصر الدوله ، با سپاهى كه گرد آورده بود به موصل درآمد و با ماكرد ديلمى در نصيبين و رقه نبردهايى كرد ، تا او را به بغداد فرارى داد . ابن طياب نيز به دو پيوست . ناصر الدولة بن حمدان بر موصل مستولى شد ، و از خليفه پوزش طلبيد ، و پرداخت مال مقرر بر عهده گرفت . خليفه نيز عذر او بپذيرفت .
به خوارى افتادن ابن مقله
وزير ، ابن مقله به سال 323 ، نزد محمد بن رائق كس فرستاد و درآمد اعمال واسط و بصره را خواستار شد ، زيرا او مدتى بود كه ارسال خراج را قطع كرده بود . چون نامهء ابن مقله به دو رسيد ، در جواب سفسطه كرد ، و به راضى نامهاى نوشت كه اگر وزارت را به او دهد ، نفقات سراى خلافت و ارزاق سپاه را نيز بر عهده مىگيرد .
وزير چون از مضمون نامه آگاه شد ، به سال 324 پسر خود را به آهنگ اهواز بسيج نمود ، ولى پيش از رفتن او خواست رسولى نزد ابن رائق فرستد ، تا موجب وحشت او نشود . ابن مقله روز ديگر بامدادان به سراى خلافت رفت ، تا او را از رفتن اين رسول آگاه سازد . چون درآمد مظفر بن ياقوت ، كه از زندان آزاد شده ، و به حاجبى خليفه بازگشته بود ، و افراد حجريه او را گرفتند ، و زندانى كردند . راضى از عمل آنان اظهار خشنودى كرد . ابو الحسين پسر وزير ، و ديگر فرزندان و اهل حرم و اصحاب او پنهان شدند . گروههاى حجريه و ساجيه به وزارت على بن عيسى اشارت كردند ، ولى او امتناع كرد ، و به برادر خود ، عبد الرحمان بن عيسى اشارت نمود . راضى او را وزارت داد . آنگاه ابن مقله را مصادره كرد . عبد الرحمان بن عيسى از راندن كار وزارت باز ماند ، و جمع آورى خراج دشوار گرديد . وزير استعفا كرد .
خليفه نيز او و برادرش را دستگير نمود . مدت وزارت او سه ماه بود . آنگاه ابو جعفر ، محمد بن القاسم الكرخى را وزارت داد . على بن عيسى را صد هزار دينار و برادرش را هفتاد
هامش
[ ( 1 ) ] در متن نبود از ابن اثير افزوده شد .
[ ( 2 ) ] زوران .
[ ( 3 ) ] جبل السن .
[ ( 4 ) ] طباب .
[ ( 5 ) ] مايرد .