نيازهاى حرم و حواشى ، از خوردنى و پوشيدنى ، گفتگو كند . او در خواب بود ، و هيچ كس بيدارش ننمود . زن بازگشت و به مقتدر و مادرش شكايت برد . مقتدر در ماه ذى القعدهء سال 304 ، وزير را دستگير كرد ، و ابن الفرات را ، بدين شرط كه هر روز هزار و پانصد دينار به بيت المال وارد كند ، وزارت داد . همچنين اصحاب على بن عيسى را نيز بگرفت ، و بار ديگر خاقانى و اصحاب او را به زندان فرستاد ، و اموال همه را مصادره نمود . ابو على بن مقله ، كه از زمان دستگيرى ابن الفرات در خفا مىزيست ، اينك خود را آشكار نمود ، و ابن الفرات او را فرا خواند و معزز داشت .
خبر ابن ابى الساج در آذربايجان
پيش از اين از استقرار يوسف بن ابى الساج در ارمينيه و آذربايجان سخن گفتيم . از آن وقت كه برادرش محمد بن ابى الساج كشته شده بود ، يعنى از سال 288 ، او همچنان امور جنگ و نماز و احكام را به عهده داشت ، و خراجى را كه تقبل كرده بود ، ادا مىكرد .
چون خاقانى و على بن عيسى به وزارت رسيدند ، او نيز راه خودكامگى پيش گرفت ، و در پرداخت اموال درنگ كرد . بدين سبب مالى فراوان گرد كرد ، و آهنگ عصيان نمود . چون خبر بر افتادن على بن عيسى به گوشش رسيد ، ادعا كرد كه منشور حكومت رى را على بن عيسى بدون داده است . در آن ايام رى در دست محمد بن على بن [ 1 ] صعلوك ، از سرداران آل سامان بود . او چنان تعهد كرده بود كه هر سال از باب اقطاع رى مالى به ديوان خلافت برساند . در سال 304 ، يوسف بن ابى الساج به رى لشكر برد . محمد بن على بن صعلوك به خراسان گريخت و يوسف به رى و قزوين و زنجان مستولى شد . يوسف خبر فتوحات خود را به وزير ، ابن الفرات نوشت ، و عذر آورد كه اين كار بدان كرده است تا كسانى را كه به زور بر رى تسلط يافتهاند ، از آنجا براند . همچنين گفت كه وزير على بن عيسى او را فرمان داده و منشور امارت فرستاده است . مقتدر در شگفت شد ، و از على بن عيسى احوال پرسيد .
او انكار كرد و گفت از كتاب و حاشيه خليفه بپرسيد ، زيرا منشور امارت و لواء را ناچار يكى از خدم يا سرداران او براى يوسف برده است .
ابن الفرات به يوسف نامه نوشت و اين عمل او را نكوهش كرد و سپاهى براى گوشمالى او به سردارى خاقان المفلحى ، همراه با احمد بن مسرور البلخى و سيما الجزرى [ 2 ] و نحرير الصغير ، روانه نمود . اين سپاه در سال 305 به رى رفت . يوسف سپاه را در هم شكست ، و جماعتى از آنان را اسير نمود . مقتدر سپاهى گران ، به سردارى مونس خادم فرستاد ، و خاقان المفلحى را از امارت جبال عزل كرد و نحرير الصغير را به جاى او گماشت .
هامش
[ ( 1 ) ] حميد بن صعلوك .
[ ( 2 ) ] الخزرى .