تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 537

مساهمون:

ص٥٣٧

خلافت المعتضد باللّه

وفات المعتمد و بيعت با المعتضد

المعتمد على اللّه ، ابو العباس احمد بن المتوكل ، ده روز باقىمانده از ماه رجب سال 279 بمرد . مدت خلافتش بيست و سه سال بود . او را در سامراء دفن كردند . او نخستين كسى است از خلفا ، كه بار ديگر مقر خلافت را به بغداد آورد . در خلافت مردى عاجز و ناتوان بود . برادرش موفق بر او سيطره‌اى عظيم داشت ، چنان كه با وجود او ، حكمش در هيچ جا نبود . چون در سال 278 - چنان كه گفتيم - موفق بمرد ، پسرش ابو العباس احمد المعتضد ، به جاى او قرار گرفت . او نيز همانند پدرش بر معتمد سخت گرفت . معتمد همانند پدرش ، مقام ولايت‌عهدى را به او داد . آنگاه او را بر پسر خود جعفر ، در ولايت‌عهدى مقدم داشت . چون معتمد هلاك شد ، بامداد همان روز مردم با معتضد به خلافت بيعت كردند . معتضد ، غلام خود بدر را رياست شرطه داد ، و عبيد الله بن سليمان بن وهب را مقام وزارت ، و محمد بن الشاد بن ميكال [ 1 ] را رياست حرس . در همان آغاز خلافتش رسولى از نزد عمرو بن الليث با هدايايى نزد او آمد و منشور امارت خراسان را از او خواستار گرديد . او نيز امارت خراسان به دو داد و او را خلعت‌ها و لوا فرستاد . در آغاز خلافت معتضد ، نصر بن احمد سامانى ، پادشاه ما وراء النهر بمرد ، و برادرش اسماعيل به جاى او نشست .

كشته شدن رافع بن هرثمه [ 2 ]

رافع بن هرثمه دست روى قريه‌هاى سلطانى در رى افكنده بود . معتضد به او نامه نوشت تا دست از آن قراء بردارد . نيز به احمد بن عبد العزيز بن ابى دلف نوشت كه او را
هامش
[ ( 1 ) ] محمد بن الشارى الملك . [ ( 2 ) ] الليث .