دارند . جماعتى از اصحاب خود را كه به هنگام گرفتن محمد بن طاهر ، به زندان كرده بود ، نيز با آن دو بفرستاد ، اسماعيل از نزد يعقوب بازگشت ، و به سامرا آمد ، ولى موفق كه آهنگ نبرد با صاحب الزنج را داشت كمى ديرتر به سامرا آمد . حاجب يعقوب ، درهم [ بن نصر ] نيز با اسماعيل بن اسحاق آمده بود ، تا پيام يعقوب بگزارد و امارت طبرستان و خراسان و جرجان و رى و فارس و شرطهء بغداد را نيز طلب نمايد . ابو احمد موفق نيز او را افزون بر سجستان و كرمان ، بر آن ولايات امارت داد و حاجب او را بازگردانيد . عمر بن سيما نيز با او بود . يعقوب در پاسخ نوشت كه هنگامى خشنود مىشود كه به درگاه معتمد حاضر آيد و از عسكر مكرم ، به قصد ديدار خليفه بيرون آمد . معتمد ابو الساج را به اهواز نزد او فرستاد . زيرا اهواز تحت امر يعقوب درآمده بود . يعقوب او را گرامى داشت .
يعقوب عازم بغداد شد . معتمد نيز از بغداد ، سپاه بيرون آورد و در زعفرانيه لشكرگاه زد . مسرور بلخى نيز در آنجا به دو پيوست . معتمد موفق را بر مقدمه بفرستاد . در نيمهء رجب جنگ آغاز شد و ميسرهء موفق درهم شكست ، و ابراهيم بن سيما و چند تن ديگر از سرداران كشته شدند . فراريان بازگشتند ، و نبرد سخت شد . محمد بن اوس و احمد الديرانى [ 1 ] نيز به موفق پيوستند و از جانب معتمد مدد آوردند . شكست در سپاه يعقوب افتاد و منهزم گشت موفق از پى آنان بيامد و لشكرگاه يعقوب را تاراج كرد . چنان كه قريب به ده هزار از چارپايان به دستش افتاد ، و از اموال به قدرى كه حملش به دشوارى ميسر بود .
محمد بن طاهر ، در لشكرگاه يعقوب در زندان بود . از آن هنگام كه در خراسان او را گرفته بود ، همچنان در بند بود . او نيز در اين روز آزاد گرديد . نزد موفق آمد ، موفق او را خلعت داد و شرطهء بغداد را به دو سپرد .
يعقوب به خوزستان بازگشت و به جندىشاپور فرود آمد . صاحب الزنج نزد او كس فرستاد ، و او را تحريض كرد كه به ميدان نبرد بازگردد ، و او را وعدهء يارى داد . يعقوب در پاسخ او نوشت :
قُلْ يا أَيُّهَا الْكافِرُونَ ، لا أَعْبُدُ ما تَعْبُدُونَ
. . . تا پايان سوره .
محمد بن و اصل در اين احوال به خلاف يعقوب برخاست و فارس را بگرفت . معتمد نيز او را فرمان امارت فارس داد . يعقوب عزيز [ 2 ] بن السرى را با لشكرى به فارس فرستاد . او محمد بن و اصل را از فارس بيرون راند .
معتمد محمد بن عبد اللّه بن الطاهر را امارت اهواز داد .
معتمد به سامرا ، و موفق به واسط بازگشت . موفق قصد آن داشت كه از پى يعقوب رود ، ولى بيمار شد و از اين كار بازماند ، و همراه با مسرور البلخى به بغداد رفت . در آنجا هر چه ابو الساج را ضياع و منازل بود بگرفت و به مسرور البلخى اقطاع داد . محمد بن طاهر
هامش
[ ( 1 ) ] الدارانى .
[ ( 2 ) ] عمر .