بن مره بود . عيسى بر فلسطين و دمشق و اعمال آن مستولى شد ، و هر چه از شام براى خليفه مىآوردند ، او مىستد . از جمله اينكه ابراهيم بن المدبر از مصر هفتصد هزار دينار براى خليفه به بغداد مىآورد . عيسى راه بر او بگرفت ، و آن مال بستد . چون از او مطالبه كردند گفت : بيم آن بود كه سپاه سر به شورش بردارد . پس معتمد او را به ارمينيه فرستاد تا براى او دعوت كند .
معتمد اماجور [ 1 ] را به شام فرستاد و او را بر دمشق و اعمال آن امارت داد . چون خبر به عيسى رسيد ، پسر خود منصور را با بيست هزار نفر مرد جنگى روان داشت . ميان او و اماجور نبرد درگرفت ، و منصور منهزم و كشته شد . عيسى از راه ساحل به ارمينيه رفت و اماجور بر دمشق و اعمال آن تسلط يافت .
در اين سال ( سال 252 ) ، از سوى وصيف ، عبد العزيز بن ابى دلف العجلى بر اعمال جبال امارت يافت .
در سال 253 ، موسى بن بغا امارت جبال يافت . او مفلح از موالى بنى الساج را بر مقدمه بفرستاد . عبد العزيز بن ابى دلف با او نبرد كرد . عبد العزيز منهزم شد ، و به دژ زر [ 2 ] بگريخت . مفلح كرج [ 3 ] را گرفت ، و اهل و عيال عبد العزيز را به اسارت برد .
هم در اين سال ، محمد بن عبد اللّه بن طاهر در بغداد بمرد ، و برادرش عبيد اللّه بن عبد اللّه بن طاهر به جاى او نشست . آنگاه معتز ، برادرش سليمان را در امارت طبرستان ابقاء نمود .
سليمان بن عمران الازدى ، والى موصل بود . ميان او و عنزه [ 4 ] در نواحى موصل جنگهايى بود .
در اين سال ، مزاحم بن خاقان در مصر بمرد . هم در اين سال يعقوب بن الليث الصفار سجستان و فارس و هرات را بگرفت ، و اين سرآغاز دولت او بود .
در سال 254 ، بابكيال ، احمد بن طولون را بر مصر از جانب خود امارت داد ، و اين سرآغاز دولت اين خاندان در مصر بود . ولى پس از كشته شدن بابكيال ، مهتدى مصر را به اقطاع يارجوخ [ 5 ] داد . او نيز احمد بن طولون را از سوى خود فرمانروايى آن ديار داد .
در سال 255 ، در ايام مهتدى مساور الخارجى بر موصل مستولى گرديد ، و هم در اين سال صاحب الزنج ظهور نمود اين آغاز خيزش او بود .
اخبار صاحب الزنج و آغاز فتنهء او
داعيان علوى كه در ايام معتصم ، و بعد از آن در عراق خروج كردند ، بيشتر از زيديه بودند . يكى از پيشوايان ايشان على بن محمد بن احمد بن عيسى بن زيد بن على بن الحسين بود .
هامش
[ ( 1 ) ] ماجور .
[ ( 2 ) ] لهادر .
[ ( 3 ) ] كرخ .
[ ( 4 ) ] ازد .
[ ( 5 ) ] بارجوع .