خلافت الواثق باللّه
وفات معتصم و بيعت با واثق
المعتصم باللّه ، ابو اسحاق محمد بن هارون [ 1 ] الرشيد ، در نيمهء ربيع الاول سال 227 بمرد .
هشت سال و هشت ماه خلافت كرد . يك روز پس از او با پسرش ابو جعفر هارون بن المعتصم ملقب به الواثق باللّه بيعت كردند . در آغاز خلافت او ، مردم دمشق بر امير خود بشوريدند و او را در محاصره گرفتند و در مرج راهط [ 2 ] لشكرگاه زدند . در آن ايام رجاء بن ايوب در رمله سرگرم جنگ با مبرقع بود . به فرمان واثق به دمشق بازگشت و با شورشگران به نبرد پرداخت و آنان را منهزم ساخت ، و قريب هزار و پانصد تن بكشت و از اصحاب او هم سيصد تن كشته شدند ، و كار دمشق به صلاح آمد . رجاء به قتال با مبرقع بازگشت و او را نيز اسير نمود .
در سال 228 ، واثق ، اشناس را بنواخت و او را تاج و حمايل مكلل به گوهر بخشيد .
واثق را قصهگويانى بود كه نزد او مىنشستند و قصهها و اخبار پيشينيان را مىگفتند . تا آنگاه كه سخن به برامكه كشانيدند ، و از تحكم آنان بر رشيد و جمع كردن و مخفى داشتن اموال حكايت كردند . اين حكايت او را واداشت تا فرمان دهد كه دبيران را به زندان كنند ، و اموالشان را بستانند . چنان كه از احمد بن اسرائيل ، پس از آنكه او را سخت تازيانه زد ، هشتاد هزار دينار را گرفت ، و از سليمان بن وهب كه دبير ايتاخ بود ، چهار صد هزار دينار ، و از حسن بن وهب چهارده هزار دينار و از ابراهيم بن رباح و دبيران او ، صد هزار دينار ، و از ابو الوزير [ 3 ] ، صد و چهل هزار دينار ، و از احمد بن الخصيب و دبيرانش هزار هزار دينار ، و از نجاح شصت هزار دينار .
ايتاخ فرمانرواى يمن بود . معتصم او را پس از جعفر بن دينار امارت يمن داده بود .
ولى بر او خشم گرفت ، و به حبسش افكند ، بعدها از او خشنود شد و آزادش نمود . چون
هامش
[ ( 1 ) ] مأمون .
[ ( 2 ) ] واسط .
[ ( 3 ) ] ابو الوزر .