در آن ايام كه عبد اللّه بن طاهر سرگرم فرو نشاندن فتنهء عبد اللّه بن السرى بود ، مهاجرانى از قرطبه به اسكندريه آمده بودند . اينان را حكم بن هشام بدان سو رانده بود . اين مهاجران چون به اسكندريه داخل شدند شورش آغاز كردند ، و آن شهر را در تصرف آوردند ، و ابو - حفص عمر البلوطى را بر خود امير ساختند . چون عبد اللّه بن طاهر از كار عبد اللّه بن السرى فراغت يافت ، به اسكندريه رفت . اينان امان خواستند . عبد اللّه بن طاهر امانشان داد ، بدان شرط كه به يكى از جزاير درياى روم ، در نزديكى اسكندريه بروند . اينان در جزيرهء اقريطش ( كرت ) مسكن گزيدند و آنجا را وطن خود قرار دادند و اعقاب آنان مدتها در آن جزيره بودند تا آنگاه كه فرنگان بر آنان غلبه يافتند .
كارگزاران نواحى
چون در سال 204 ، فتنهها فرو نشست و مأمون بر سرير خلافت بغداد استقرار جست ، برادر خود ابو عيسى را امارت كوفه داد ، و برادر ديگر خود صالح را امارت بصره و عبيد اللّه [ 1 ] بن الحسن [ 2 ] بن عبيد اللّه [ 3 ] بن العباس بن على بن ابى طالب را امارت حرمين مكه و مدينه و سيد بن انس الازدى را امارت موصل . طاهر بن الحسين را رياست شرطه بغداد و امور ناحيهء سواد ، داد . او را از رقه فرا خوانده بود ، حسن بن سهل امارت رقه را به او داده بود . طاهر پسر خود عبد اللّه را به جاى خود نهاد ، و خود به بغداد آمد .
آنگاه مأمون در سال 205 ، او را امارت خراسان و همهء سرزمينهاى مشرق داد و پسرش عبد اللّه را فرا خواند و به جاى پدر ، رياست شرطهء بغداد را داد . و يحيى بن معاذ را امارت جزيره داد و عيسى بن محمد بن ابى خالد را براى نبرد با بابك ، به ارمينيه و آذربايجان فرستاد .
عامل مصر ، سرى بن محمد بن الحكم نيز بمرد . مأمون پسرش عبد اللّه را به جاى او گماشت .
داود بن يزيد عامل سند نيز بمرد . مأمون بشر بن داود را به جاى او فرستاد ، بدان شرط كه هر سال هزار هزار درهم بدهد . در سال 206 ، يحيى بن معاذ بمرد او پسر خود احمد را به جانشينى خود وصيت كرد ، ولى مأمون او را عزل نمود و عبد اللّه بن طاهر را امارت داد و مصر را نيز به قلمرو او در افزود ، و او را به نبرد نصر بن شبث فرستاد . همچنين ، عيسى بن يزيد الجلوذى [ 4 ] را در سال 205 به جنگ زطها فرستاد ، سپس در سال 206 او را عزل نمود ، و داود بن ماسجور [ 5 ] را اين منصب داد و اعمال بصره و كورههاى دجله و يمامه و بحرين را به قلمرو او در آورد . در سال 207 ، محمد بن حفص را امارت طبرستان و رويان و دنباوند داد در اين سال مأمون سيد بن انس را به جنگ جماعتى از عرب بنى شيبان فرستاد ، زيرا در بلاد
هامش
[ ( 1 ) ] عبد اللّه .
[ ( 2 ) ] الحسين .
[ ( 3 ) ] عبد اللّه .
[ ( 4 ) ] الجلودى .
[ ( 5 ) ] منحور .