تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 383

مساهمون:

ص٣٨٣
ناحيهء كوفه فرستاد . حميد طوسى ، از سرداران حسن بن سهل به نبرد او آمد ، و اسيرش ساخت و به نيل فرود آمد . منصور محمد بن يقطين را با سپاهى به كوثى فرستاد حميد او را نيز منهزم ساخت و يارانش را بكشت و اطراف كوثى را به تاراج برد و به نيل بازگشت . ابن يقطين نيز در صرصر درنگ كرد .

خروج مطوعه

هرج و مرج در بغداد از حد بگذشت ، و اوباش به آزار مردم دست گشودند و اموال را به غارت بردند ، و به ارتكاب انواع منكرات پرداختند . روستاها را تاراج كردند . مردم به حكمرانان و فرمانروايان شكايت بردند ، ولى هيچ كارى از آنان ساخته نيامد . چون تجاوز از حد بگذرانيدند ، صلحاى شهر گرد آمدند و گفتند ، اين اوباشان و بزهكاران ، شمارشان نسبت به نيكان هر محله اندك است . مىتوان به مبارزهء با آنان پرداخت . مردى به نام خالد الدريوش [ 1 ] از مردم بغداد ، قدم پيش نهاد و همسايگان و اهل محله خود را به امر به معروف و نهى از منكر خواند ، بدون آنكه بر سلطان عاصى شوند . پس چند تن از اوباشانى را كه در نزديكشان بودند ، بگرفتند و به حبس افكندند و تسليم حكومت كردند . اين امر به محله‌هاى ديگر هم سرايت كرد . بعد از او ، مردى به نام سهل بن سلامة الانصارى ، از مردم حربيه بر پاى خواست . او خراسانى بود و ابو حاتم كنيه داشت . ابو حاتم مردم را به عمل به كتاب و سنت دعوت كرد ، و قرآنى به گردن آويخت . مردم محله او دعوتش را پذيرا شدند ، و خلقى بر او گرد آمدند ، و با او بيعت كردند تا در دفع اوباش و دفع هر كس كه با آنان مخالفت ورزد ، يارىاش كنند . خبر خالد الدريوش و ابو حاتم ، به گوش منصور بن المهدى ، و عيسى بن محمد بن ابى خالد رسيد . به هم برآمدند و به مقابله با آنان پرداختند . زيرا اكثر اوباش همدست منصور و عيسى بودند . پس منصور بن المهدى وارد بغداد شد . عيسى نيز به حسن بن سهل نامه نوشت ، و از او امان خواست . حسن نيز امانش داد ، او را و مردم بغداد را . او نيز به بغداد وارد شد ، و سپاهيانش پراكنده شدند . مردم نيز از اين مصالحه خشنود گرديدند . ابو حاتم و دريوش نيز ، كه ديگر كارشان آسان شده بود ، همچنان به امر به معروف و نهى از منكر مشغول بودند .

ولايت‌عهدى على الرضا و بيعت با ابراهيم المهدى

چون مأمون ، على بن موسى الكاظم را به ولايت‌عهدى برگزيد و با او بيعت كرد و او را به « الرضا من آل محمد » لقب داد ، فرمود تا سپاهيان سياه بركنند و سبز بر تن پوشند . آنگاه به همهء آفاق بنوشت . حسن بن سهل در رمضان سال 201 به عيسى بن محمد بن ابى خالد
هامش
[ ( 1 ) ] المدريوش