ابو السرايا به رقه رفت . در آنجا محمد بن ابراهيم بن الحسن المثنى بن الحسن السبط بن على ، معروف به ابن طباطبا را بديد و او را به خروج دعوت كرد . آنگاه به كوفه رفت و با مردم كوفه به « الرضا من آل محمد » بيعت نمود . ابو السرايا ، قصر عباس بن موسى بن عيسى را تاراج كرد و مقدار بىحسابى از اموال و جواهر به دست آورد . اين واقعه در ماه جمادى الاخر سال 199 بود .
بعضى نيز گويند كه چون هرثمه ، در پرداخت ارزاق و مواجب اصحاب ابو السرايا مماطله كرده بود ، خشمگين شد و به كوفه رفت و با ابن طباطبا بيعت نمود . چون كوفه را در تصرف آورد ، مردم و اعراب بدوى از هر سو به دو روى آوردند ، و با او بيعت كردند . امارت كوفه از جانب حسن بن سهل ، با سليمان بن المنصور بود . حسن بن سهل ، زهير بن المسيب الضبى را با ده هزار تن بر سر او فرستاد . ابن طباطبا و ابو السرايا به مقابله بيرون آمدند و آن سپاه را منهزم نمودند و لشكرگاهشان را به غارت بردند . روز ديگر ، محمد بن طباطبا بمرد . ابو السرايا ، پسرى نوخاسته از علويان را ، به نام محمد بن جعفر بن محمد بن زيد بن على بن الحسين به جاى او نشاند و خود زمام همهء كارها را بر دست گرفت .
زهير ، به قصر ابن هبيره بازگشت . حسن بن سهل ، عبدوس بن محمد بن ابى خالد المرورودى را ، با چهار هزار سپاهى بفرستاد . ابو السرايا ، در نيمهء رجب به نبرد او بيرون آمد و او را كشت . هيچ يك از سپاهيانش نجات نيافتند . يا كشته شدند ، يا به اسارت درآمدند .
ابو السرايا در كوفه ، ضرب درهم كرد و لشكرهايى به بصره و واسط فرستاد . عباس بن محمد بن عيسى بن محمد الجعفرى را امارت بصره داد ، و حسين بن حسن بن على بن الحسين بن على ، معروف به الافطس را حكومت مكه داد ، و امور حج را به او سپرد . و ابراهيم بن موسى بن جعفر الصادق را حكومت يمن داد و اسماعيل بن موسى بن جعفر را حكومت فارس و زيد بن موسى بن جعفر را حكومت اهواز . سپس به بصره رفت ، و عباس بن محمد [ الجعفرى را از آنجا براند و بصره و اهواز را در قلمرو خود آورد . ابو السرايا ] [ 1 ] محمد بن سليمان بن داود بن الحسن بن الحسن بن على را به مداين فرستاد و فرمان داد كه از جانب شرقى به بغداد آيد . او نيز چنين كرد .
عبد اللّه بن سعيد [ 2 ] الحرشى ، از سوى حسن بن سهل در واسط بود مقاومت را نيارست و بگريخت . حسن بن سهل نزد هرثمه فرستاد ، و او را به جنگ با ابو السرايا فرا خواند . هرثمه كه از حسن بن سهل خشمگين شده بود ، به خراسان مىرفت و پس از امتناعى بازگشت و در ماه شعبان روانه كوفه گرديد . حسن بن سهل على بن ابى سعيد را به مداين و واسط ، گسيل داشت . خبر به ابو السرايا رسيد . او در قصر ابن هبيره بود . سپاهى به مداين فرستاد و آنجا را
هامش
[ ( 1 ) ] از متن افتاده بود از ابن اثير افزوديم .
[ ( 2 ) ] سعد .