تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 369

مساهمون:

ص٣٦٩
شد ، فضل بن ربيع نيز پنهان گرديد .

استيلاى طاهر بر بلاد

چون مأمون ، طاهر را فرمان داد كه به اهواز رود او نخست حسين بن عمر الرستمى را به اهواز فرستاد ، و خود از پى او روان شد . جاسوسان خبر آوردند كه محمد بن يزيد بن حاتم با سپاهى از سوى امين در راه است كه به اهواز رود ، تا آن را از ياران طاهر نگهدارد . طاهر نيز محمد بن طالوت ، و محمد بن العلاء و عباس بن بخاراخداة [ 1 ] را به يارى حسين بن عمر الرستمى فرستاد ، و از پس ، قريش بن شبل را نيز روانه فرمود . خود نيز برفت و در همان نزديكى درنگ كرد . اينان بر سپاه محمد بن يزيد ، در عسكر مكرم اشراف يافتند . ياران محمد بن يزيد اشارت كردند كه به اهواز بازگردد و در آنجا تحصن گيرد ، تا قوم او ، قبايل ازد ، از بصره به دو پيوندند . او بازگشت . طاهر قريش بن شبل را از پىاش بفرستاد ، تا پيش از رسيدنش به اهواز او را از پاى درآورد . ولى محمد بن يزيد خود را به اهواز رسانيد ، و قريش بن شبل از پى او در رسيد و جنگى سخت درگرفت . اصحاب محمد بگريختند ، و او و موالىاش دل بر مرگ نهاده و نيكو پاى داشتند ، تا همه كشته شدند . طاهر اهواز را بگرفت ، و بر يمامه و بحرين و عمان استيلا يافت ، و از آنجا راهى واسط گرديد . سندى بن يحيى الحرشى و هيثم بن شعبه ، از سوى خزيمة بن خازم در آنجا بودند . آنان از شهر گريختند ، و طاهر شهر را بگرفت ، و يكى از سرداران خود را به كوفه فرستاد . كوفه در دست عباس بن موسى الهادى بود . او امين را خلع كرد و با مأمون بيعت نمود ، و به طاهر خبر داد . منصور بن المهدى در بصره و مطلب بن عبد اللّه بن مالك در موصل نيز چنين كردند ، و طاهر آنان را به همان مقامى كه داشتند ، باقى گذاشت . آنگاه حارث بن هشام و داود بن موسى را به قصر ابن هبيره فرستاد ، و خود در جرجرايا درنگ كرد . چون خبر به امين رسيد ، محمد بن سليمان القائد و محمد بن حماد البربرى را به قصر ابن هبيره فرستاد . حارث و داود با او درآويختند و او را به بغداد منهزم ساختند . امين ، فضل بن موسى بن عيسى را به كوفه فرستاد ، و طاهر ، محمد بن العلاء را با سپاهى به مقابله‌اش گسيل داشت . دو سپاه به هم رسيدند . فضل براى اينكه ابن العلاء را فريب دهد ، چنان نمود كه مىخواهد به بيعت مأمون درآيد ، ولى اين خدعه نگرفت و كارشان به جنگ كشيد و فضل بگريخت و وارد بغداد شد . طاهر به مداين رفت . عامل مداين ، از سوى امين برمكى بود ، و هر روز به او مدد مىرسيد . طاهر قريش بن شبل را به نبرد او فرستاد . چون سپاه طاهر نزديك شد ، برمكى به تعبيهء لشكر پرداخت ، ولى هرگز بدين كار توفيق نيافت . پس راه مردم بگشود تا به بغداد بازگشتند .
هامش
[ ( 1 ) ] بخاراخذاه .