در اين سال ربيع بن زياد الحارثى كه از سوى زياد عامل خراسان بود بمرد . او ، پسرش عبد اللّه را به جاى خود نهاده بود ولى عبد اللّه نيز پس از دو ماه بمرد و خليد بن يربوع الحنفى به جاى او نشست هم در اين سال فيروز الديلمى كه از جانب معاويه امارت صنعاء [ 1 ] را داشت بمرد .
در سال 54 معاويه ، سعيد بن العاص را از مدينه عزل كرد و مروان بن حكم را به جاى او فرستاد . در سال 57 ، او را نيز عزل كرد و وليد بن عتبة [ 2 ] بن ابى سفيان را امارت داد . در سال 54 ، [ 3 ] ابن جندب را از بصره عزل كرد و عبد اللّه بن عمرو بن غيلان را به بصره فرستاد . و عبيد اللّه بن زياد را امارت خراسان داد و در سال 55 ، او را در بصره به جاى عبد اللّه بن عمرو بن غيلان امارت داد .
معاويه در سال 56 ، سعيد بن عثمان بن عفان را حكومت خراسان داد و در سال 58 معاويه ، ضحاك بن قيس را از كوفه عزل كرد و به جاى او ، ابن ام الحكم خواهر زاده خود را فرستاد . نام ابن ام الحكم ، عبد الرحمان بن عثمان الثقفى بود . مردم كوفه او را بيرون راندند معاويه نيز او را حكومت مصر داد . چون به نزديكى مصر رسيد ، معاوية بن حديج او را ديدار كرد و نزد معاويهاش بازگردانيد .
معاويه در سال 59 ، نعمان بن بشير را امارت كوفه داد . و عبد الرحمان بن زياد را به خراسان فرستاد . او نيز پيشاپيش ، قيس بن الهيثم السلمى را روانه نمود . قيس اسلم بن زرعه را حبس كرد و سيصد هزار درهم از او بستد .
چون در سال 60 ، معاويه بمرد ، حكام او بر نواحى چنين بودند : بر سجستان عباد بن زياد و بر كرمان شريك بن اعور .
يزيد در آغاز حكومتش وليد بن عتبة [ 4 ] بن ابى سفيان را از مدينه و حجاز عزل كرد و عمرو بن سعيد اشدق را بر آنجا امارت داد . سپس در سال 61 ، او را نيز عزل نمود و وليد را به جاى خود بازگردانيد . نيز سلم [ 5 ] بن زياد را امارت خراسان داد . سلم ، حارث بن معاوية الحارثى را به خراسان فرستاد . همچنين برادر خود ، يزيد را حكومت سجستان داد . برادرشان عباد بن زياد در سجستان بود كه با آمدن آن دو از سجستان بيرون آمد . يزيد بن زياد با مردم كابل نبرد كرد و شكست خورد . سلم كه اين خبر شنيد ، طلحة الطلحات يعنى طلحة بن عبد اللّه بن خلف الخزاعى را به سجستان فرستاد . او يك سال در آن سامان بماند .
در سال 62 ، يزيد ، عقبة بن نافع را به افريقيه فرستاد . او ، ابو المهاجر را به حبس افكند و زهير بن قيس البلوى را چنان كه خواهيم گفت امارت قيروان داد .
در اين سال مسلمة بن مخلد الانصارى امير مصر بمرد و يزيد در سال 64 به هلاكت
هامش
[ ( 1 ) ] صفا .
[ ( 2 ) ] عقبه .
[ 3 ) 59 . ]
[ ( 4 ) ] سالم .
[ ( 5 ) ] مسلم .