ابراهيم مخلوع هم با آنان كشته شد . و نيز گويند : كسى كه اين شعرها را خواند ، سديف [ 1 ] بود نه شبل بن عبد اللّه و گويند كه اين شعرها را در محضر سفاح خواندند و او بود كه فرمان قتل داد نه عبد اللّه بن على .
در بصره نيز سليمان بن على بن عبد اللّه بن العباس ، جماعتى از بنى اميه را بكشت و اجساد آنان را بر خاك راه انداخت تا سگان آنها را بخورند . و نيز گويند كه : عبد اللّه بن على ، فرمان داد تا قبرهاى خلفاى بنى اميه را بكنند ولى در آنها جز مشتى خاكستر گونه نيافتند و در قبر معاويه ، جز رشته نخى پوسيده هيچ نبود و در قبر عبد الملك جمجمهاى مانده بود و برخى از اعضاء . اما جسد هشام بن عبد الملك همچنان دست نخورده مانده بود . آن را بيرون آورد و تازيانه زد و بر دار كرد سپس در آتش بسوخت و خاكستر آن بر باد داد . به همهء اين امور خدا داناتر است . آنگاه تا همه بنى اميه را بكشند به تعقيبشان پرداختند . و جز كودكان شيرخوار يا كسانى كه به اندلس گريختند ، چون عبد الرحمان بن معاوية بن هشام و جز او ، از خويشاوندانش هيچ كس باقى نماند . و ما اخبار آنان را خواهيم آورد .
باقى ذكر جنگهاى تابستانى ( صوائف ) با روميان در دولت اموى
در ذكر اين وقايع ، تا آخر ايام عمر بن عبد العزيز آمديم . در سال 102 ، عمر بن هبيره از ناحيهء ارمينيه به روم لشكر كشيد . او پيش از آن كه حكومت عراق يابد ، در جزيره بود . در اين نبرد دشمن را درهم شكست و جمعى را به قتل آورد و هفتصد اسير گرفت . در همان سال ، عباس بن الوليد بن عبد الملك به روم سپاه برد به فتوحاتى نايل آمد . در سال 103 ، عباس بن الوليد رسله [ 2 ] را گشود . در سال 105 در ايام هشام ، جراح بن عبد اللّه الحكمى ، به آن سوى بلنجر رسيد و غنايم بسيار آورد . و نيز در اين سال ، سعيد بن عبد الملك به سرزمين روم رفت و سريهاى كه هزار جنگجو در آن بود ، بفرستاد ولى همه كشته شدند . مروان بن محمد سپاه ديگر برد و شهر قونيه از سرزمين روم و كمخ [ 3 ] را گشود . در سال 106 ، در ايام هشام ، سعيد بن عبد الملك لشكر به روم برد . سپس در سال 108 ، مسلمة بن عبد الملك از جزيره كه والى آنجا بود ، به جنگ روم رفت و قيساريه را فتح كرد . و ابراهيم بن هشام نيز دژى را در تصرف آورد و معاوية بن هشام ، در دريا ، قبرس را گرفت و در سال 109 ، دژى به به نام طيبه [ 4 ] را . در سال 110 ، عبد اللّه بن عقبة الفهرى به غزا رفت و فرمانده سپاه دريايى ، عبد الرحمان بن معاوية بن حديج [ 5 ] بود . در سال 111 ، معاوية بن هشام به جانب چپ بلاد روم لشكر برد و سعيد بن هشام به جانب راست و عبد اللّه بن ابى مريم در دريا . در سال 112 ،
هامش
[ ( 1 ) ] اسديف .
[ ( 2 ) ] ابن اثير : دلسه .
[ ( 3 ) ] زوكح .
[ ( 4 ) ] طبسه .
[ ( 5 ) ] خديج .