لشكر كشى به قسطنطينيه و اخبار آن
از آن پس كه معاويه مرده بود و آن فتنهها پديد آمده بود لشكركشى به روم متوقف مانده بود . در زمان عبد الملك ، روميان نابسامانىهاى دولت اموى را مغتنم شمردند و به شام لشكر آوردند . عبد الملك با فرمانرواى قسطنطينيه بدان صلح كرد كه هر روز جمعه هزار دينار بپردازد . و اين واقعه در سال 70 ، دو سال بعد از درگذشت معاويه بود . چون مصعب كشته شد و فتنهها فروكش كرد ، در تابستان سال 71 لشكر به روم برد و شهر قيساريه را بگشود . آنگاه در سال 73 برادر خود محمد بن مروان را بر جزيره و ارمينيه حكومت داد و او با سپاه به روم داخل شد و روميان را منهزم ساخت . عثمان بن الوليد از ناحيهء ارمينيه ، با چهار هزار سپاهى ، به روم حمله برد . روميان با شصت هزار تن به مقابله برخاستند .
مسلمانان كشتار بسيار كردند و جماعتى را اسير نمودند ، محمد بن مروان در سال 74 باز به غزاى روم رفت و تا شهر اندوليه [ 1 ] پيش تاخت . در سالهاى بعد از راه مرعش لشكر برد و سرزمين روم را زير پى سپرد و سال بعد تا غنيق [ 2 ] برفت و از جانب مرعش با آنان غزو كرد بار ديگر در سال 76 از ناحيهء ملطيه حمله نمود . در سال 77 وليد بن عبد الملك نيز در اين لشكركشى شركت جست و از روميان كشتار بسيار كرد و بازگشت . در سال 79 باز روميان لشكر آوردند و بر انطاكيه غلبه يافتند . عبد الملك در سال 81 پسر خود عبيد اللّه را با لشكرى به قاليقلا فرستاد . آنگاه محمد بن مروان به سال 82 به ارمينيه لشكر برد و آنان را منهزم نمود . مردم قاليقلا طلب صلح كردند . محمد بن مروان بپذيرفت و ابو شيخ بن عبد اللّه را بر آنان امارت داد ولى مردم قاليقلا او را كشتند . در سال 85 ، بار ديگر به جنگ مردم آن ديار رفت و تابستان و زمستان را در آنجا درنگ كرد . پس ، مسلمة بن عبد الملك به سرزمين روم سپاه برد و پس از نبردى ، بازگشت . بار ديگر در سال 87 به آن سرزمين حمله كرد و در مصيصه كشتار بسيار كرد و دژهاى بسيار تسخير كرد . از آن جمله دژ بولق و اخرم و بولس و قمقم بودند و از مستعربان قريب به هزار تن را بكشت و جمعى را به اسارت گرفت .
در سال 89 مسلمة بن عبد الملك و عباس بن الوليد بار ديگر به روم تاخت آوردند . مسلمه دژ سوريه را بگشود و عباس اذروليه [ 3 ] را فتح كرد . در آنجا روميان را به هزيمت داد . گويند مسلمه قصد عموريه داشت بر سر راه خود جماعتى از روميان را يافت ، آنان را درهم شكست و شهر هرقله و قموديه [ 4 ] را فتح كرد . عباس نيز از ناحيهء بدندون [ 5 ] با سپاه روم در افتاد .
در سال 89 مسلمة بن عبد الملك ، از ناحيهء آذربايجان به سرزمين ترك حمله كرد و چند دژ و شهر را بگشود . در سال 90 ، پنج دژ را از سوريه بگرفت و عباس تا اردن و سوريه
هامش
[ ( 1 ) ] انبوليه .
[ ( 2 ) ] عتيق .
[ ( 3 ) ] اردوليه .
[ ( 4 ) ] قموليه .
[ ( 5 ) ] البلدبدون .