قال اللّه سبحانه و تعالى : و ليعلم الّذين اوتوا العلم انّه الحقّ من ربّك فيؤمنوا به فتخبت له قلوبهم 22 : 54 . شوق يافتن لذّت محبّتى باشد كه لازم فرط ارادت بود ، آميخته به آلام مفارقت . و در حالت سلوك بعد از اشتداد ارادت شوق ضرورى باشد ، و باشد كه پيش از سلوك چون شعور به كمال مطلوب حاصل شود و قدرت سير به آن منضم نباشد و صبر بر مفارقت نقصان پذيرد ، شوق حاصل شود . و سالك چندان كه در سلوك ترقّى بيشتر كند ، شوق او بيشتر شود و صبر كمتر تا آنكه به مطلوب رسد ، بعد از آن لذّت نيل كمال خالص شود از شائبهء الم و شوق منتفى گردد . و ارباب طريقت باشد كه مشاهدهء مجنون را شوق خوانند ، و آن به اين اعتبار باشد كه طالب اّتحاد باشد و به آن مرتبه هنوز نارسيده .