نموديم . بعد وارد مسجد الحرام ، اول حج تمتّع و حَجهء الإسلام با شرايط آن به جا آورديم . بعد صرف ناهار مختصرى در بازار صفا كرديم . آن وقت به اداى حج نساء پرداخيم . تا دو ساعت بعد از زوال از تمام عمل فارغ شديم . كأنّه تازه از مادر متولد شديم . و براى توفيق به اداى چنين تكليف بزرگ كه رشته حيات باقى ماند ، شكرها نموديم و مهرها گذارديم . گويا از ذوق در پيراهن نمىگنجيديم . پس به منزل رفتيم . چاى با كيفى صرف شد . لباس احرام را خلع نموده در ساروق بستيم به نيت روز آخر عمر ، و لباس مرسومى پوشيديم . به منى براى بيتوته شب دوازدهم آمديم . دو ساعت به غروب به منى رسيديم . فوراً حلق تمام رأس به يك قروش عرب نموديم . موهاى گنديده را در آن صحراى شريف دفن نموديم . به نيت آن كه خداوند اين دولت جاويد و سعادت كلّى نصيب اولاد و احفاد ما فرمايد و صحراى منى را هم گماشتگان شريف با شرف از كثافات و قاذورات و ميتات آن هم اضحيه براى رفع ميكروب و با كه غالباً موروث مى شد از بابت حفر و دفن چنان پاك كرده بودند كه ابداً اثرى از هيچ عفونتى نمانده بود .
اين شد كه يك ساعت از ليله دوازدهم كه برآمد به جهت شكرانه . . . اثر مرض موحش و باد سلامت حاج بعد از آن كه تمام نقاط اسلام تلگراف شد شروع به شليك آتش بازى گرديد . صفحهء آسمان پر از [ 54 ] كواكب حمراويه ناريه ستارههاى آتشى به الوان مختلفه صفحه آسمان را پر ساخت . از دو طرف شليك توپهاى كوه افكن يكى از طرف محمل مقدس نبوّت يكى از طرف محمل مصرى ، زمين و زمان را چون كشتى در روى بحر موّاج به اضطراب آورد تا
دو سفرنامه حج سفرنامه ( حج ابوالقاسم مرجاني آئين كلائى و تفصيل سفر مكه معظمه ميرزا محمود خان مدير الدوله ) ( فارسى ) — صفحة 76
مساهمون: الشيخ رسول جعفريان
ص٧٦