خروج از آن ، به سمت مكه روى داده است . اين گزارش جالب توجه است ؛ به خصوصكه همين گزارش به روايت ديگرى در سفرنامه ميرزا على هستهاى نيز منعكس شده است . آن سفرنامه را كه درست در همين سال نوشته شده ، در كتاب « به سوى امّ القرى » چاپ كرديم . اين دو گزارش مكمّل يكديگر است و ما متن مربوط به ماجراى حمله به كاروان حجاج را در بيرون مدينه از سفرنامه ميرزا على هستهاى در پاورقى اينجا آوردهايم تا دو روايت كامل كنندهء ماجرا باشد .
به برخى از آگاهيهاى مختصر در بارهء اماكن نيز اشاره كرده ، كه ممكن است نكتهء تازهاى درآن يافت شود ؛ از جمله دربارهء ضريح امامان در بقيع نوشته است : « تمامى چهار تن ، كه هر يك جان تمام عالماند ، مرادف هم در ميان يك ضريح نورانى فولادى مزيّن به مليلههاى نقره كه تخميناً پنجاه هزار تومان خرج صنعت و نصب وى از جناب حاجى امين السلطنه ايرانى آن شده » است .
رسول جعفريان
20 / 2 / 1387
دو سفرنامه حج سفرنامه ( حج ابوالقاسم مرجاني آئين كلائى و تفصيل سفر مكه معظمه ميرزا محمود خان مدير الدوله ) ( فارسى ) — صفحة 12
مساهمون: الشيخ رسول جعفريان
ص١٢