تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 61

مساهمون:

ص٦١
كه بر فرض اينكه خضر نبى بوده باشد ، موسى رسول اولوا العزم مقامش بالاتر از نبىّ است چگونه جايز است علم نبى بالاتر از علم رسول باشد ، جواب داده شده به اينكه آن علمى كه بايستى رسول داناتر از همه باشد آن علم به احكام شريعت و اداء تكليف است كه نسبت به آن موسى ( ع ) عالم‌تر از خضر بوده ، لكن علمى كه بخضر عنايت شده آن علم به باطن امور و اصلاح بعضى از مفاسد و امورى بود غير از اداى تكليف و ارشاد بطريق عبوديت كه در آن وقت مخصوص بموسى ( ع ) بوده . خلاصه از آيات چنين برميآيد كه موسى ( ع ) در احكام شريعت و تكاليف افضل از خضر بوده و خضر از جهت علوم باطن و اصلاح مفاسد عالم‌تر از موسى بشمار ميرفته و با هم منافى نيست .
قالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْراً ، وَ كَيْفَ تَصْبِرُ عَلى ما لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْراً
ظاهرا آنچه را خضر مأمور گرديده بود بر انجام آن در ظاهر شريعت خلاف مينمود زيرا كه موسى ( ع ) صاحب شريعت بود و خضر صاحب طريقت ، موسى مأمور به ظاهر احكام بود و خضر مأمور باصلاحات امور باطنى و چون خضر ( ع ) بفراست دانست كه موسى طاقت تحمل آن را ندارد اين بود كه خضر به ( انّ ) ثقيله و ( لن ) كه براى نفى ابدى ميآورند مؤكدا گفت اى موسى تو هرگز قدرت و طاقت ندارى با من باشى يعنى با عمليات من صبر نمايى و چگونه توانى صبر و خوددارى نمايى بر چيزى كه به ظاهر خلاف شريعت مينمايد و از حكمت باطن آن كه مأمور بر انجام آن ميباشم خبرى ندارى .
قالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شاءَ اللَّهُ صابِراً وَ لا أَعْصِي لَكَ أَمْراً ، قالَ فَإِنِ اتَّبَعْتَنِي فَلا تَسْئَلْنِي عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْراً
موسى ( ع ) با خضر ( ع ) قرارداد نمود كه تابع او گردد و بر آنچه مىكند صبر نمايد و هيچ اعتراضى بر او نكند لكن بردبارى خود را معلّق بر مشيّت گردانيد زيرا ميدانست صبر بر آنچه خلاف شريعت مينمايد سخت است و گفت اگر خدا خواست تحمل ميكنم و در آنچه ميكنى تسليم تو ميگردم و مخالفت