بزندگانى پست راضى شدند در صورتى كه نه آخرتى پشت سر آنها است و نه ثوابى و اين آيه نظير قوله تعالى است
( وَ إِذا مَرُّوا بِهِمْ يَتَغامَزُونَ )
.
( مجمع البيان )
حَتَّى أَنْسَوْكُمْ ذِكْرِي وَ كُنْتُمْ مِنْهُمْ تَضْحَكُونَ
تا وقتى كه شما را از ياد من فراموش گردانيدند يعنى اشتغال شما كفار بسخريّه اهل حق چنين ايجاب نمود كه ياد مرا ( ياد خدا را ) فراموش نموديد و نسبت فراموشى آنان ذكر خدا را بعباد با اينكه فعل آنها نبود باعتبار سببيت است كه مشغول شدن كفار بسخريّه اهل حق سبب شد كه آنها ذكر خدا را فراموش نمودند
إِنِّي جَزَيْتُهُمُ الْيَوْمَ بِما صَبَرُوا أَنَّهُمْ هُمُ الْفائِزُونَ
چون مؤمنين بر جفاى شما كفار و ملحدين صبر نمودند شما امروز در نهايت ذلّت و خوارى در جهنّم رانده شديد و آنها ببحبوحه رحمت الهى در درجات عالى بهشتى فائز گرديدهاند .
معلوم مىشود مؤمنين اضافه بر ايمان و تقوايى كه داشتند در اثر صبرى كه بر جفاى كفار و استهزاء آنان مينمودند فيوضات ديگرى نصيب آنها خواهد گرديد
قالَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِي الْأَرْضِ عَدَدَ سِنِينَ - قالُوا لَبِثْنا يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ
سخنان مفسّرين در توجيه آيه 1 - آنان ملتفت به طول مدّت لبث و بقائشان در قبر نميباشند زيرا كه مردهاند 2 - سؤال از مدّت عمرشان مىشود كه چند مدّت در دنيا عمر نموديد و آنان در پاسخ گويند روزى يا بعضى از روز زيرا كه لبث آنها در آتش باز داشته و آنان را مشغول نموده از حيات دنيايشان و دروغ نميگويند چون اين طور گمان كردند . ( حسن ) 3 - مقصود روزى يا بعضى از روزهاى آخرت است كه پنجاه هزار سال است ابن عباس گفته شدّت عذاب آنها را از مدت لبث و بقائشان در دنيا بازداشته