شما آن كسى است كه زنده مىكند و ميميراند و بأمر و قدرت او است كه شب را در روز و روز را در شب داخل مىكند گاهى از روز در شب مىافزايد و گاهى از شب در روز زياد مىكند با اين آثار قدرت چيست شما را كه قلب و عقل داريد و در اين اوضاع كائنات و تجدّد موجودات نظر نميكنيد تا اينكه تعقّل كنيد و بدانيد هيچ بنائى بى بنّاء و هيچ حادثى بىمحدث و هيچ متحرّكى بدون محرّك محال است انجام گيرد .
بَلْ قالُوا مِثْلَ ما قالَ الْأَوَّلُونَ قالُوا أَ إِذا مِتْنا وَ كُنَّا تُراباً وَ عِظاماً أَ إِنَّا لَمَبْعُوثُونَ
( بل ) اضراب است و اين آيه مربوط به آيه بالا است و اشاره بعدم تعقّل منكرين معاد دارد كه اين ملحدين در نظام خلقت و تدبير صنع قادر حكيم فكر و تدبّر نميكنند تا اينكه بفهمند اين اوضاع كائنات و گردش موجودات و اين كاخ مجلّل جهانى و وجود انسانى كه از بديعترين و عجيبترين ناموس خلقت بشمار ميرود بلكه خلقت كره زمين و آنچه در آن است و تسخير شمس و قمر و ستارگان و اوضاع شمسى همه چنانچه در كلام مجيدش خبر ميدهد
( خَلَقَ لَكُمْ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً )
و در جاى ديگر
( وَ سَخَّرَ لَكُمُ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ
الخ ) و غايت و فايده آن را پيدايش وجود انسانى بشمار آورده با اين حال چگونه آدم خردمند فكر مىكند كه انسان به مردن فانى و مضمحل ميگردد و غايت و فائدهاى براى او نخواهد بود
لَقَدْ وُعِدْنا نَحْنُ وَ آباؤُنا هذا مِنْ قَبْلُ إِنْ هذا إِلَّا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ
آيه مقول قول كافرين بمعاد است كه با رفقاء ملحدين خود ميگفتند نيست اين وعدههايى كه اين شخص رسول بما ميدهد از زنده شدن پس از مرگ و مجازات اعمال و بهشت و جهنّم مگر مثل همان وعدههايى كه پيشينيان ميدادند و همه افسانه و دروغ و باطل است .
قُلْ لِمَنِ الْأَرْضُ وَ مَنْ فِيها إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ ، سَيَقُولُونَ لِلَّهِ قُلْ أَ فَلا تَذَكَّرُونَ
خطاب برسولش نموده كه به اين منكرين معاد بگو زمين و آنچه در او است ملك كى و در قبضه تصرف چه كسى است آنان در پاسخ بشهادت عقلشان به زودى