و خوشحال بودند و گمان ميكردند اين عيش گوارا براى آنها باقى است و در اثر نافرمانى به عذاب گرفتار گرديدند و خانه و مسكن آنان ويران گرديد .
فَتِلْكَ مَساكِنُهُمْ
معلوم مىشود تا عصر رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلم اثر خرابى آفت زدگان باقى بوده كه نشان ميدهد كه اين است منزلگاه آنان كه پس از نزول عذاب منزلگاه آنها طورى خراب و ويران گرديده كه ديگر قابل منزل گرفتن نيست مگر اندكى از رهگذران و اهل مكه در طريق مسافرتشان از آنجا مرور مينمودند و گويند شهر عاد در احقافست و آن محلى است بين يمن و شام ، و شهر ثمود بوادى قرى است ، و شهر قوم لوط بسدوم ناميده شده .
وَ كُنَّا نَحْنُ الْوارِثِينَ
شايد اشاره به اين باشد كه عالم ملك و ملكوت و آنچه هست همه ملك خدا و در قبضه قدرت او است هيچ چيزى از متاع دنيا براى احدى پايدار نخواهد بود نعمتها از او است و بسوى او بازگشت مينمايد بهر كس خواهد ميدهد و از هر كس خواهد ميگيرد .
وَ ما كانَ رَبُّكَ مُهْلِكَ الْقُرى حَتَّى يَبْعَثَ فِي أُمِّها رَسُولًا يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِنا
لطف و عدل و رحمت خداوندى چنان است كه در هر زمان و عصرى براى هدايت گمگشتگان وادى ضلالت و فرو رفتگان در چاه جهالت رسولى كه از جنس خودشان باشد بفرستد كه راه و روش طريق سعادت را به آنان بياموزد و آنها را از خود سرى و نفسپرستى بجاده حقيقت رهبرى گرداند تا آنكه از طريق او حجت بر خلق تمام گردد و براى كسى راه عذرى باقى نماند .
اشاره به اينكه خداى تعالى بمقتضاى عدل قوم و ملّتى را هلاك نميگرداند و براى آنان عذاب نميفرستد مگر وقتى كه دانسته و فهميده از روى هواى نفسانى مخالفت سفراى الهى را نمودند .
رسول دو قسم است : رسول ظاهرى مثل پيمبران كه از جانب خدا براى