كه پانصد و پنجاه سال طول كشيد ، رسول و رهنمايى براى اعراب نيامده شايد آنها متذكر گردند ، تمام آياتى كه راجع بحكايت پيمبران و غير آنها در قرآن بيان شده براى اثبات رسالت حضرت محمد صلّى اللَّه عليه و آله و سلم است زيرا همه ميدانستند كه حضرتش امّى و درس نخوانده است و اين حكايت مطابق تورات و انجيل و باقى كتب الهى به زبان عربى فصيح فرود آمده كه ديگر براى كسى عذرى باقى نباشد و حجت بر خلق تمام گردد .
وَ لَوْ لا أَنْ تُصِيبَهُمْ مُصِيبَةٌ بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ فَيَقُولُوا رَبَّنا لَوْ لا أَرْسَلْتَ إِلَيْنا رَسُولًا فَنَتَّبِعَ آياتِكَ وَ نَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ
( لولا ) اول امتناعيه و جوابش محذوف است ، و ( لولا ) دوم تخصيصيه است و ( فاء ) اول براى عطف است و دوم جواب ( لولا ) و در حكم امر است كه سبب عمل گردد .
خلاصه اينكه ظاهرا معنى آيه چنين مىشود كه اگر نبود براى اينكه وقتى بر كفار بسبب اعمال بدى كه بدستهاى خود كردهاند عذاب و مجازات وارد گردد كه ميگويند پروردگار ما چرا بر ما رسولى و رهنمايى نفرستادى كه ما تابع آيات تو گرديم و از جمله گروندگان بوده باشيم چون چنين بودند براى اتمام حجت تو را فرستاديم چنانچه فرموده
لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللَّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ
براى آنها رسول فرستاديم .
فَلَمَّا جاءَهُمُ الْحَقُّ مِنْ عِنْدِنا قالُوا لَوْ لا أُوتِيَ مِثْلَ ما أُوتِيَ مُوسى
حكايت سخنان ركيك كفار است كه وقتى كه بر آنان قرآن نازل شد و محمد صلّى اللَّه عليه و آله و سلم براى هدايت آنها آمد گفتند چرا معجزاتى مثل عصا و يد بيضاء و باقى معجزات تسع كه بر حضرت موسى ( ع ) فرود آمد براى تو نيامد .
أَ وَ لَمْ يَكْفُرُوا بِما أُوتِيَ مُوسى مِنْ قَبْلُ قالُوا سِحْرانِ تَظاهَرا
خداى تعالى كلام آنها را رد مىكند كه اى مشركين و كافرين ابناء جنس شما از مردمان شيطان صفت مثل قبطيان زمان موسى و فرعون و فرعونيان راجع