تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 384

مساهمون:

ص٣٨٤
آرى اين منظره وقتى بود كه آنان علامت هلاكت و اعدام خود را مشاهده نمودند و ديدند بنى اسرائيليان تفرّج‌كنان بر ساحل دريا قدم ميزنند و دانستند كه ظلم و تعدّى آنها بود كه آنان را مقهور گردانيد .
وَ أَوْحَيْنا إِلى أُمِّ مُوسى أَنْ أَرْضِعِيهِ فَإِذا خِفْتِ عَلَيْهِ فَأَلْقِيهِ فِي الْيَمِّ
نام مادر موسى عليه السّلام حابد يا بوحابد دختر لاوى پسر يعقوب بوده . در تعريف وحى گويند ( الوحى الاشارة السريعة ) . و در تعريف الهام گويند ( الالهام القاء الشيء فى الرّوع و يختص ذلك بما كان من جهة اللَّه تعالى ) پس وحى و الهام قريب المعنى مىباشند كه هر دو القاء معنى است در قلب زيرا كه هر دو از عالم ما فوق الطبيعة سر رشته گرفته است لكن وحى مخصوص بآنكسى خواهد بود كه فرشته وحى را در خواب يا بيدارى به چشم سر ببيند و به گوش حسّى كلمات وحى را بشنود ، لكن الهام چنين نيست مطالب و معانى واقعى كه بدون سابقه فكر و ترتيب مقدمات در قلب ولىّ ريزش مىكند و نميداند از كجا آمده آن را الهام گويند ، اينست كه مأخذ وحى و الهام يكى است ، و در اغلب وحى مخصوص پيمبران خواهد بود كه قواى باطنى آنها در منتهى درجه قوّت و شدّت و تجرّد است و چنان بعالم علوى مرتبط گرديده‌اند كه قواى ظاهرى آن بزرگواران در گرفته بنور توحيد گرديده ، در جلد ششم اين تفسير در سوره ( و النجم ) راجع بخصوصيات وحى و فرق بين وحى و الهام و بين علوم انبياء و حكماء تا اندازه‌اى بحث نموديم به آن جا رجوع شود . و گاهى هم وحى در غير انبياء استعمال شده مثل همين آيه
( وَ أَوْحَيْنا إِلى أُمِّ مُوسى )
و مثل آيه
( وَ أَوْحى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبالِ بُيُوتاً )
بعضى از مفسرين از علماى اهل فصاحت و بلاغت چنين نقل ميكنند كه گويند اين آيه در منتهى درجه فصاحت و بلاغت است زيرا كه در آن دو خبر است و دو امر و دو نهى و دو بشارت . دو خبر ( اوحينا ) و ( خفت ) و دو امر ( ارضعيه و القيه ) دو نهى ( لا تخافى