( توضيح آيات )
وَ يَقُولُونَ مَتى هذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ
كفار و مشركين از روى سخريه برسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلم و مؤمنين ميگفتند اين دار جزاء و آخرتى كه ما را به آن تهديد مينمائيد كى خواهد بود اگر شما راست مىگوييد موقع آن را بگوئيد تا ما بدانيم و به آن تصديق نمائيم .
قُلْ عَسى أَنْ يَكُونَ رَدِفَ لَكُمْ بَعْضُ الَّذِي تَسْتَعْجِلُونَ
مشركين در رسيدن وعده عذاب شتاب ميكنند ، اى رسول اكرم ( ص ) باينان بگو به زودى بعضى از آنچه وعده شده كه يا عذاب دنيا باشد مثل جنگ بدر يا قحطى و گرانى يا سختى جان كندن و عذاب قبر كه در اثر اعمال نكوهيده و اخلاق ناپسند دچار خواهيد گرديد و امروز غافل از آنيد .
وَ إِنَّ رَبَّكَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَ لَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَشْكُرُونَ
شايد آيه اشاره به اين باشد كه چون فضل و كرم الهى نسبت بافراد بشر بسيار است اين است كه در عذاب عجله نميكند و آنان را مهلت ميدهد كه از روى اراده و اختيار بدون اجبار و اكراه كار نيك نمايند تا مستحق اجر و ثواب گردند زيرا عمل وقتى ارزش واقعى پيدا مىكند كه از روى اختيار در حال امنيت صادر گردد نه از روى اجبار و ترس ، لكن انسان ( ظلوم جهول ) با اين همه لطف و كرمى كه از پروردگار خود مشاهده مىكند در مقام شكرگزارى ولىّ نعمت خود بر نميآيد بلكه بعضى نسبت بسفراء و رسولان حق تعالى ستم ميكنند و نسبت ناروا به آن بزرگواران ميدهند .
وَ إِنَّ رَبَّكَ لَيَعْلَمُ ما تُكِنُّ صُدُورُهُمْ وَ ما يُعْلِنُونَ
محقّق و مسلّم است كه پروردگار تو اى محمد ( صلّى اللَّه عليه و آله و سلم ) هر آينه ميداند آنچه را كه اين كفار و مشركين از حقد و حسد و باقى صفات ناپسند كه در سينه خود مخفى گردانيدهاند و آنچه را كه بر خلاف عقيده خود از روى نفاق