تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 252

مساهمون:

ص٢٥٢
در پاسخ سؤال ابراهيم ( ع ) گفتند ما صنمها را عبادت ميكنيم و همه روز در پرستش آنها مداومت داريم زيرا كه ( ظلّ ) بمعنى انجام كار در روز است يا مقصود از ( فنظلّ ) تمام اوقات شب و روز باشد . گويند فرق است بين ( صنم ) و ( وثن ) اصنام جمع صنم است و صنم بتى را گويند كه صورتى داشته باشد و بت بدون صورت را مثل حجر و شجر آن را ( وثن ) نامند .
قالَ هَلْ يَسْمَعُونَكُمْ إِذْ تَدْعُونَ ، أَوْ يَنْفَعُونَكُمْ أَوْ يَضُرُّونَ
ابراهيم ( ع ) آنان را ارشاد بدليل عقلشان مينمايد و بطور سؤال پرسش مىكند كه آيا اين بتهايى را كه ميپرستيد و از آنها استغاثه و طلب حاجت ميكنيد آيا اينان صداى شما را ميشنوند يا توانند بشما نفعى رسانند يا ضررى بزنند .
قالُوا بَلْ وَجَدْنا آباءَنا كَذلِكَ يَفْعَلُونَ
مشركين در پاسخ سؤال ابراهيم ( ع ) جوابى نداشتند مگر اينكه گفتند چون پدران ما چنين ميكردند ما نيز تابع آنها گرديده‌ايم . و گفته‌اند كه شبهه مشركين در عبادت ( صنم ) و ( وثن ) از چند جهت بوده كه شياطين جنّى و انسى آنها را باشتباه انداخته بودند : يكى ميگفتند چون عبادت ما آلوده بتقصير است شايسته مقام ربوبى نيست ما از مخلوقات چيز بزرگى را واسطه قرار ميدهيم كه چون او به خدا نزديك است بواسطه آن ما نيز به خدا نزديك گرديم ، قوله تعالى حكايت از مشركين فرموده
ما نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونا إِلَى اللَّهِ زُلْفى
. و ديگر باعث بت‌پرستى آنان اين بود كه آنها به صورت بعضى از ستارگان مجسّمه ميساختند و آن را قبله خود قرار ميدادند به گمان اينكه ستارگان موجودات عظيمى ميباشند و اساس آفرينش روى پايه اينها قرار گرفته و آنان جماعتى از هندوها هستند . و ديگر بعضى از جبابره كه دعوى خدايى مينمودند وقتى نزديك بمرگ