از استثناء در اين آيه توان چنين استفاده نمود كه باقى گناهان غير از شرك اگر مشيّت الهى تعلق گيرد ممكن است بدون توبه آمرزيده شود . پس از آن در مرتبه دوم قتل نفس بدون حق و در مرتبه سوم زنا است ( و لا يزنون ) و نظر بعظمت اين سه گناه است كه در اين آيه تخصيص بذكر داده . وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ يَلْقَ أَثاماً ( آثام ) بمعنى گناهست ، كسى كه مرتكب اين سه گناه عظيم گرديده پاداش بدكاريش بوى خواهد رسيد . بروايتى ( آثام ) وادى است در جهنم كه زناكاران را در آنجا مجازات خواهند نمود . ( ابن عمر و قتاده و عكرمه و مجاهد ) يُضاعَفْ لَهُ الْعَذابُ آيه بدل ( يلق آثام ) است زيرا كه در معنى اينست كه هر كس مرتكب اين سه گناه بزرگ گردد عذاب او در قيامت دو برابر گردد . يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ يَخْلُدْ فِيهِ مُهاناً خلود در جهنم با خوارى و خفت براى كسى خواهد بود كه مرتكب اين سه گناه بزرگ كه در آيه تذكّر داده : شرك ، قتل نفس ، زنا گردد . از بعض مفسرين است دو برابر بودن عذاب بازاء ضميمه شدن گناهست بشرك زيرا كه شرك به خدا گناه را چندين برابر ميگرداند . إِلَّا مَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلًا صالِحاً فَأُوْلئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِيماً