تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 178

گفتند ( لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى نَرَى اللَّهَ جَهْرَةً ) و آنها يا از روى جهل و نادانى چنين سخنان ميگفتند يا ميدانستند كه رؤيت حق تعالى محال است و مقصودشان تعنّت بود كه براى تكذيبشان عذرى بياورند و چيزى كه مقدور رسول نيست از او طلب نمايند . يَوْمَ يَرَوْنَ الْمَلائِكَةَ لا بُشْرى يَوْمَئِذٍ لِلْمُجْرِمِينَ وَ يَقُولُونَ حِجْراً مَحْجُوراً ( يوم ) منصوب است بفعل مقدّر يعنى ( اذكر ) و ( يومئذ ) يا تكرار ( يوم ) است يا خبر ( بشرى ) و ( حجر ) بمعنى منع است يعنى اى محمد ( ص ) ياد كن روزى را كه گنهكاران پس از مرگ يا در قيامت ملائكه را مىبينند ( و يقولون ) عطف بر كلام جلو است آن وقت ملائكه به آنان مژده نميدهند و ميگويند خداوند بهشت و نعمتهاى آن را در اثر شرك و كفرتان براى شما ممنوع گردانيده و معنى ديگرى هم براى اين آيه گفته‌اند كه براى اختصار ذكر نكرديم . وَ قَدِمْنا إِلى ما عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْناهُ هَباءً مَنْثُوراً آيه تشبيه مينمايد عمل مجرمين را از انفاق نمودن و صله رحم كردن و كمك به فقراء و بينوايان و باقى اعمال خيرى كه در ايّام حيات دنيويشان كرده‌اند به ( هباء ) و غبارى كه در هوا پراكنده گرديده كه نتيجه و فائده‌اى از اعمال نيكشان عايدشان نخواهد گرديد . اشاره به اينكه اعمال نيك وقتى نتيجه بخش و صاحب اثر و فائده ميگردد كه با ايمان توأم باشد و البتّه هر قدر ايمان محكم‌تر و ثابت‌تر باشد پاداش آن زيادتر خواهد بود . أَصْحابُ الْجَنَّةِ يَوْمَئِذٍ خَيْرٌ مُسْتَقَرًّا وَ أَحْسَنُ مَقِيلًا ( مقيل ) مكانى مىباشد كه براى استراحت وضع گرديده و گويند لفظ ( احسن ) رمز است و راجع بمقيل يعنى مكان استراحت بهشتيان بانواع و اقسام جواهرات و اشياء قيمتى مزيّن گرديده و آنها با ازواجشان در آن منزلگاه مجلّل مىآرامند .