عمل شنيع نكنند آنها آمرزيده ميگردند و مىشود
( غَفُورٌ رَحِيمٌ )
راجع بكنيزان باشد كه چون آنان را باجبار و اكراه بر اين عمل وادار نمودهاند خدا غفور است وزر و بال آن نيست مگر بر اكراه كننده و بر اين عمل زنا بر آنان مجازاتى نخواهد بود ( رحيم است ) نظر بزجرى كه از آقاى خود ميكشند و بر عمل قبيح حاضر نميباشند مشمول رحمت حق تعالى واقع ميگردند ، معنى دوم به نظر ظاهرتر ميآيد .
وَ لَقَدْ أَنْزَلْنا إِلَيْكُمْ آياتٍ مُبَيِّناتٍ وَ مَثَلًا مِنَ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ وَ مَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ
آيه در مقام بيان تفضلاتى است كه بنوع بشر نموده كه از جمله آنها همين آيات قرآنى و قوانين الهى است كه نسبت ببشر از بالاترين نعمتها بشمار ميرود زيرا كه آن آياتى است ظاهر و واضح و مشتمل بر فصاحت و بلاغت و مبيّن قوانين و حدود و احكام از حلال و حرام و بالجمله آنچه سعادت و فضيلت بشر را ايجاب ميگرداند ببليغتر بيانى و فصيحتر كلامى در اين آيات واضحات روشن گردانيده و نيز براى نصيحت و اندرز بشر داستان پيشينيان از انبياء و امم آنها و عذابهايى كه قوم آنها در اثر مخالفت گرفتار گرديدهاند بشما تذكّر ميدهد و اينها موعظههايى است كه نسبت به اشخاص با تقوى سودمند ميگردد ، اشاره به اينكه غير پرهيزكاران از مواعظ قرآن متّعظ نميگردند و از آن بهره نميبرند .
اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
( سخنان مفسرين در توجيه آيه )
1 - خدا هدايت كننده اهل آسمانها و زمين است به آنچه مصلحت آنها در آن است و آنها بنور او هدايت يافتهاند و به آن از حيرت گمراهى نجات يابند .
( ابن عباس ) 2 - خدا بشمس و قمر و ستارگان منوّر و نور دهنده آسمانها و زمين است .
( حسن و ابى عاليه و ضحاك ) 3 - خدا زينت دهنده آسمانها است بملائكه و زينت دهنده زمين است