تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 17

مساهمون:

ص١٧
عبد مناف بود بسعد گفت اى پسر اين چه كيش و رويّه‌اى است كه اختيار نموده‌اى و اللَّه زير سايه ننشينم و غذا نخورم و آب ننوشم تا تو بمحمد صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم كافر شوى سعد گفت من هيچ وقت به او كافر نخواهم شد مادرش يك روز و دو روز تا سه روز غذا نخورد و آب ننوشيد تا آنكه مريض گرديد و نزديك به هلاكت رسيد مردم سعد را ملامت نمودند كه مادرت مريض شده و ممكن است بميرد سعد نزد حضرت رسول ( ص ) آمد و قضيّه را بعرض مبارك رسانيد ، اين بود كه اين آيه فرود آمد لكن چنانچه در جاى ديگر گفتيم در صورتى هم كه آيه در اين مورد نازل شده باشد مورد مخصص نيست و آيه اطلاق دارد كه احسان به پدر و مادر در جايى واجب است كه پدر و مادر به اولاد حكمى نكنند كه در آن خلاف مقام وحدت و الوهيت كبريايى باشد يا خلاف گفته رسول ( ص ) و كتاب اللَّه لازم آيد . اين است كه در آيه فرموده اگر پدر و مادر با تو جدال كنند كه با خدا چيزى را كه تو علم به آن ندارى شريك گردانى نبايد مطيع آنان گردى « ما ليس به علم » دو شق پيدا مىكند يكى آنجايى كه اصلا به آن چيزى كه تو را امر ميكنند بعبادت آن خبردار نيستى كه لايق عبوديت باشد و ديگر آنجايى كه بدليل توحيد براى تو ثابت گرديده كه براى حق تعالى شريك و نظيرى نخواهد بود ، در اين شق دوم عدم العلم بمعنى عدم المعلوم است يعنى چون شريك خدا معلوم البطلان است تو علم به آن ندارى و در واقع آيه ارشاد به حكم عقل است كه چيزى را كه تو علم ندارى كه لايق الوهيّت و خدايى باشد عقل سليم اجازه نميدهد كه در عبادت و پرستش او را شريك خداى تعالى گردانى در صورتى كه تمام آثار او را در خود و در اشياء مشاهده مىنمايى .
إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
مردم را خبردار مىكند كه بازگشت شما بسوى من است كه بايستى روز رستاخيز در ديوان قضاء پاى ميزان عدل الهى بايستيد و من كه خداى عادلى ميباشم شما را خبردار ميكنم به آنچه در حيات و زندگانى دنيايتان كرده‌ايد